Σε μια εκτενή θεσμική παρέμβαση, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Καλαμάτας ανέλυσε τις πολυεπίπεδες πτυχές του ιδιωτικού χρέους, χαρακτηρίζοντάς το ως το κορυφαίο κοινωνικό ζήτημα της χώρας. Η ανάλυση επικεντρώθηκε στον μηχανισμό λειτουργίας των funds, τα κενά της νομοθεσίας και τις καταχρηστικές πρακτικές που δυσχεραίνουν τη θέση των δανειοληπτών.

1. Ο Μηχανισμός της Δευτερογενούς Αγοράς Δανείων

Η συνέντευξη τύπου έριξε φως στη διαδικασία μεταβίβασης των απαιτήσεων, η οποία αποτελεί τη ρίζα της οικονομικής αντιπαράθεσης:

• Κόστος Εξαγοράς vs. Απαίτηση: Υπογραμμίστηκε η δυσαναλογία μεταξύ του τιμήματος αγοράς των δανείων από τα funds (5%-10% της ονομαστικής αξίας) και της απαίτησης για εξόφληση στο 100%. Για παράδειγμα, μια απαίτηση που αγοράστηκε για 5.000€ συνεχίζει να βαρύνει τον πολίτη ως χρέος 100.000€, πλέον τόκων.

• Το Νομικό «Στεγανό»: Αναφέρθηκε η δυστοκία των δικαστηρίων να παρέμβουν σε αυτό το επίπεδο, καθώς η νομολογία του Αρείου Πάγου ορίζει ότι η τιμή πώλησης του δανείου αποτελεί επιχειρηματικό απόρρητο και δεν επηρεάζει τη δικονομική θέση του οφειλέτη.

• Η Κοινωνική Διάσταση: Με περίπου 700.000 ακίνητα να συνδέονται με αυτές τις απαιτήσεις, ο κίνδυνος μαζικών πλειστηριασμών χαρακτηρίστηκε ως απειλή για την κοινωνική συνοχή.

2. Αναλυτική Καταγραφή Καταχρηστικών Συμπεριφορών

Ο Δικηγορικός Σύλλογος κατέγραψε έξι συγκεκριμένες πρακτικές των εταιρειών διαχείρισης (servicers) που εμποδίζουν τη δίκαιη διευθέτηση των οφειλών:

Α. Διαδικαστική Αδιαφάνεια και Κωλυσιεργία

Οι οφειλέτες συχνά βρίσκονται σε «τυφλό σημείο», καθώς οι servicers καθυστερούν την παροχή εγγράφων απαραίτητων για τη ρύθμιση. Ταυτόχρονα, παρατηρείται το φαινόμενο της αιφνίδιας αλλαγής τραπεζικών λογαριασμών εξυπηρέτησης χωρίς ενημέρωση, οδηγώντας τους δανειολήπτες σε ακούσια υπερημερία.

Β. Ψυχολογική Πίεση

Καταγγέλθηκε η συστηματική τηλεφωνική όχληση, η οποία πολλές φορές υπερβαίνει τα όρια της ενημέρωσης και αγγίζει τον εκφοβισμό, ακόμα και για δάνεια που είναι ενταγμένα σε δικαστικές ρυθμίσεις ή έχουν εξοφληθεί.

Γ. Παράκαμψη Προστατευτικών Νόμων

Σημειώθηκαν περιπτώσεις λήψης μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης κατά προσώπων που έχουν υπαχθεί στον Ν. 3869/2010 (Νόμος Κατσέλη). Οι εταιρείες συχνά αποστέλλουν εξώδικα έκπτωσης, αμφισβητώντας τη συμμόρφωση των οφειλετών με δόλιο τρόπο (π.χ. επικαλούμενες την προαναφερθείσα αλλαγή λογαριασμών).

Δ. Οικονομικοί Φραγμοί στη Ρύθμιση

Σε περιπτώσεις κατασχέσεων, οι διαχειριστές απαιτούν υπέρογκες προκαταβολές για να σταματήσουν τον πλειστηριασμό, χωρίς να αξιολογούν την πραγματική ρευστότητα του οφειλέτη ή έκτακτες ανάγκες, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας.

3. Το Νομικό Παράδοξο των Εγγυητών

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στη θέση του εγγυητή, η οποία χαρακτηρίστηκε ως η «μεγαλύτερη αδικία» του συστήματος:

• Παρακολουθηματικός Χαρακτήρας: Ενώ η εγγύηση νομικά έπεται της κύριας οφειλής, στην πράξη οι εγγυητές παραμένουν δέσμιοι της πλήρους οφειλής, ακόμα και όταν ο πρωτοφειλέτης έχει απαλλαγεί ή ρυθμίσει το χρέος του.

• Νομοθετικό Κενό: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για την αυτόματη ελάφρυνση του εγγυητή σε αναλογία με τον πρωτοφειλέτη δημιουργεί συνθήκες μόνιμου οικονομικού εγκλωβισμού.

4. Προτεινόμενες Λύσεις και Θεσμικά Αιτήματα

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου κατέληξε στην ανάγκη για άμεση νομοθετική παρέμβαση, προτείνοντας:

1. Υποχρεωτικότητα στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό: Να μην είναι στη διακριτική ευχέρεια των πιστωτών η συμμετοχή τους, αλλά να υποχρεούνται να καταθέτουν ρεαλιστικές προτάσεις.

2. Δικαστική Προστασία: Αποκατάσταση της δυνατότητας ουσιαστικού δικαστικού ελέγχου των απαιτήσεων.

3. Περιορισμό της Αισχροκέρδειας: Θέσπιση ορίων στο κέρδος των funds σε σχέση με την τιμή αγοράς της απαίτησης.