Ως «ανεπαρκή» και «αποσπασματική» χαρακτηρίζει η ένωση καταναλωτών τη δέσμη οικονομικών μέτρων που ανακοινώθηκε σήμερα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Παρά τις προσδοκίες για ένα ολιστικό σχέδιο στήριξης, οι παρεμβάσεις φαίνεται να περιορίζονται σε έναν εξαιρετικά στενό ορίζοντα δύο μηνών, εστιάζοντας σχεδόν αποκλειστικά στον τομέα των καυσίμων.

Επιδοτήσεις «ασπιρίνες» στην αντλία

Το νέο πακέτο περιλαμβάνει επιδοτήσεις στο diesel κίνησης και ένα νέο «fuel pass» για τη βενζίνη, το οποίο ανέρχεται στα 25 ευρώ τον μήνα, καθώς και ελαφρύνσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Ωστόσο, η ένωση καταναλωτών υπογραμμίζει ότι αυτά τα μέτρα προσφέρουν μόνο οριακή και επιφανειακή ανακούφιση, αφήνοντας ανέγγιχτο το πυρήνα του προβλήματος.

«Η ακρίβεια και η αισχροκέρδεια βρίσκονται ήδη παντού: στην αντλία, στο ράφι του σούπερ μάρκετ, στη στέγη και στις καθημερινές υπηρεσίες», επισημαίνουν εκπρόσωποι των καταναλωτών, τονίζοντας ότι η πίεση στα νοικοκυριά εκτείνεται σε ολόκληρο το «καλάθι της επιβίωσης» και όχι μόνο στις μετακινήσεις.

Το ευρωπαϊκό παράδειγμα εκθέτει την ελληνική ακινησία

Η κριτική γίνεται ακόμα πιο έντονη με τη σύγκριση των μέτρων που λαμβάνουν άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου:

• Ισπανία: Προχωρά σε γενναία μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα από 21% σε 10% και αναστολή του ειδικού φόρου στους υδρογονάνθρακες.

• Ιταλία: Μείωσε τον ειδικό φόρο κατανάλωσης κατά 25 λεπτά ανά λίτρο.

• Γερμανία: Εξετάζει την επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα διατηρεί τον 5ο υψηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στην Ευρώπη –διπλάσιο από το κατώτατο όριο της Ε.Ε.– ενώ συνεχίζει να επιβάλλει ΦΠΑ πάνω στο άθροισμα της αξίας του καυσίμου και του ΕΦΚ, διογκώνοντας τεχνητά την τελική τιμή.

Ζητείται κοινωνικά δίκαιο σχέδιο

Για την ένωση καταναλωτών, η λύση δεν βρίσκεται στις προσωρινές επιδοτήσεις, αλλά σε ένα μόνιμο και διαρκές πλάνο που θα περιλαμβάνει:

1. Ισχυρό έλεγχο της αισχροκέρδειας σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.

2. Ουσιαστικές παρεμβάσεις στις τιμές των βασικών ειδών διατροφής.

3. Ειδική προστασία για το κόστος στέγασης.

4. Ενίσχυση εισοδημάτων με βάση κοινωνικά κριτήρια για όσους πλήττονται περισσότερο.

Τα «ημίμετρα» που ανακοινώθηκαν σήμερα καταδεικνύουν, σύμφωνα με την ένωση, την έλλειψη βούλησης για μια ουσιαστική σύγκρουση με την ακρίβεια, την ώρα που η διεθνής αναταραχή απειλεί να λυγίσει οριστικά τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Τα μέτρα οικονομικής στήριξης, λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που ανακοινώθηκαν σήμερα, δεν συνιστούν επαρκή απάντηση για τα νοικοκυριά και τους καταναλωτές. Τα μέτρα περιορίζονται σε ορίζοντα μόλις δύο μηνών και εστιάζουν κυρίως στα καύσιμα, χωρίς ουσιαστική παρέμβαση στο συνολικό κόστος ζωής.

Πρόκειται για αποσπασματικές παρεμβάσεις με επιδοτήσεις σε diesel κίνησης, fuel pass βενζίνης της τάξης των 25 ευρώ το μήνα και ακτοπλοϊκά εισιτήρια, που μπορεί να ανακουφίζουν οριακά και επιφανειακά ορισμένες κατηγορίες πολιτών και επαγγελματιών, αλλά δεν αντιμετωπίζουν το βασικό πρόβλημα: ότι η ακρίβεια και η αισχροκέρδεια βρίσκεται ήδη στην αντλία, στο ράφι, στη στέγη και στις καθημερινές υπηρεσίες.

Η πραγματική πίεση για τον καταναλωτή δεν εξαντλείται στο κόστος μετακίνησης, αλλά εκτείνεται σε ολόκληρο το καλάθι της καθημερινής επιβίωσης.

Γι’ αυτό και το σημερινό πακέτο είναι ανεπαρκές. Δεν περιλαμβάνει καμία άμεση παρέμβαση στις τιμές βασικών τροφίμων, καμία πρόσθετη στήριξη για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα που δεν διαθέτουν όχημα αλλά πληρώνουν ακριβότερα τις λοιπές υπηρεσίες. Μία ολοκληρωμένη πολιτική κατά της ακρίβειας δεν μπορεί να μην περιλαμβάνει μόνιμες και διαρκείς παρεμβάσεις στο σούπερ μάρκετ και τη γενικευμένη ανατίμηση στην αγορά.

Και μάλιστα όταν ταυτόχρονα, άλλες ευρωπαϊκές χώρες του Νότου παρεμβαίνουν αποφασιστικά στην ανακούφιση των καταναλωτών στον τομέα των καυσίμων: Η Ισπανία θα μειώσει τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στα καύσιμα από 21% σε 10%, ενώ σχεδιάζει επίσης να αναστείλει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στους υδρογονάνθρακες καθώς και να καταργήσει έναν φόρο 5% στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Την Τετάρτη, η Ιταλία μείωσε τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα κατά 25 λεπτά ανά λίτρο, ενώ η Γερμανία εξετάζει ένα πακέτο στήριξης που περιλαμβάνει και έκτακτο φόρο στα κέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών. Θυμίζουμε ότι η Ελλάδα έχει τον 5^ο υψηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στην Ευρώπη, διπλάσιο από το κατώτατο όριο που έχει θεσπίσει η Ε.Ε., ενώ και ο ΦΠΑ υπολογίζεται στο άθροισμα της αξίας του καυσίμου πλέον του Ε.Φ.Κ.

Ως ένωση καταναλωτών, θεωρούμε ότι η χώρα χρειάζεται άμεσα ένα πιο ουσιαστικό και κοινωνικά δίκαιο σχέδιο αντιμετώπισης της ακρίβειας με συνδυαστικά μέτρα που να καλύπτουν όλο το φάσμα των καταναλωτικών αναγκών. Ένα σχέδιο που να περιλαμβάνει ισχυρό έλεγχο της αισχροκέρδειας σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού, ουσιαστικές παρεμβάσεις σε βασικά είδη διατροφής, ειδική προστασία για το κόστος στέγασης, ενίσχυση των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων με εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, και διάρκεια μέτρων που να ανταποκρίνεται στην πραγματική διάρκεια της κρίσης. Η πρακτική άλλων ευρωπαϊκών χωρών δείχνει τον δρόμο για την άμεση ανακούφιση των καταναλωτών από τις συνέπειες της διεθνούς αναταραχής αλλά και καταδεικνύει την αναποτελεσματικότητα των ημίμετρων που ανακοινώθηκαν.