Παρέμβαση του Προέδρου της Κοινότητας Καλαμάτας: «Στην εντατική» ο θεσμός των Κοινοτήτων

Ο Παναγιώτης Λύρας αναγνώρισε το σημαντικό έργο της δημοτικής αρχής για το 2025. Ταυτόχρονα, ανέδειξε την περιθωριοποίηση των Κοινοτήτων από την Πολιτεία και άσκησε κριτική για τις συνεχείς απουσίες στο Συμβούλιο.

FARENEWS.GR: ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η τοποθέτηση του Προέδρου της Δημοτικής Κοινότητας Καλαμάτας, Παναγιώτη Λύρα, κατά την ειδική συνεδρίαση απολογισμού πεπραγμένων της δημοτικής αρχής για το έτος 2025, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026. Ο κ. Λύρας επέλεξε να μιλήσει με θεσμική ευθύνη και ειλικρίνεια. Συνδύασε την αναγνώριση του δημοτικού έργου με μια βαθιά πολιτική αυτοκριτική για τον ρόλο και τη λειτουργία των Κοινοτήτων.

Αναγνώριση του έργου της Δημοτικής Αρχής

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας ξεκίνησε την ομιλία του επισημαίνοντας ότι ο απολογισμός καταγράφει ένα σημαντικό έργο. Το έργο αυτό παράχθηκε το 2025 και βελτιώνει την καθημερινότητα των πολιτών και των επισκεπτών.

  • Θετικά στοιχεία: Ο κ. Λύρας ξεχώρισε την αύξηση των εσόδων και των επενδύσεων σε σχέση με το 2024.

  • Εμβληματικά έργα: Αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση των αναπλάσεων στις πλατείες 23ης Μαρτίου και Φυτείας, καθώς και στην πρόοδο των μεγάλων παρεμβάσεων στο κέντρο.

  • Υποδομές και Κοινωνική Πολιτική: Στάθηκε στη συνέχιση των εργασιών για το Δημοτικό Θέατρο, το Πάρκο Ελιάς και το Προπονητήριο Παραλίας. Παράλληλα, τόνισε τις παρεμβάσεις συντήρησης σε σχολεία, τη δραστηριότητα στις κοινωνικές δομές, την πολιτική προστασία και την κλιματική πολιτική.

«Οι Κοινότητες οδηγούνται σε θεσμικό αφανισμό»

Ο Παναγιώτης Λύρας αρνήθηκε να προχωρήσει σε έναν τυπικό, γραφειοκρατικό απολογισμό για τη Δημοτική Κοινότητα Καλαμάτας. Εξήγησε ότι ο πραγματικός απολογισμός δείχνει πως η Κοινότητα παρέμεινε στο περιθώριο της αυτοδιοικητικής λειτουργίας με ελάχιστες αρμοδιότητες και πόρους.

«Ας σταματήσουμε να εθελοτυφλούμε. Ας σταματήσουμε να διυλίζουμε τον κώνωπα και να καταπίνουμε την κάμηλο. Τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Οι Κοινότητες οδηγούνται σταδιακά σε θεσμικό αφανισμό. Η Πολιτεία τις αντιμετωπίζει ως διοικητικό απομεινάρι ενός παλαιότερου μοντέλου αυτοδιοίκησης που απλώς διατηρείται για λόγους ισορροπιών», υπογράμμισε με έμφαση.

Ο κ. Λύρας σημείωσε ότι το Συμβούλιο αναγκάζεται να αναλώνει τον χρόνο του σε ήσσονος σημασίας γραφειοκρατικά θέματα, όπως οι άδειες μουσικών οργάνων, οι αφαιρέσεις δέντρων και οι υποβιβασμοί πεζοδρομίων. «Δεν εκλεγήκαμε για να λειτουργούμε ως γραφειοκρατικοί διαμεσολαβητές. Εκλεγήκαμε για να εκπροσωπούμε τους δημότες και να είμαστε η φωνή τους», πρόσθεσε, ζητώντας ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό και όχι εκ των υστέρων ενημέρωση.

Αναφέρθηκε επίσης στις παρεμβάσεις του στη δημόσια διαβούλευση για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενώ ευχαρίστησε θερμά τον Δήμαρχο Καλαμάτας για τη θετική του στάση απέναντι στις Κοινότητες, όταν επιχειρήθηκε η κατάργησή τους στις έδρες των Δήμων.

Σκληρή αυτοκριτική για τη λειτουργία του Συμβουλίου

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας δεν περιόρισε την κριτική του στην κεντρική εξουσία, αλλά στράφηκε και στα εσωτερικά προβλήματα του οργάνου κατά το έτος 2025.

Χαρακτήρισε τη χρονιά δύσκολη, κάνοντας λόγο για συνεχείς απουσίες, ελλείψεις απαρτίας και αναβολές συνεδριάσεων που εμπόδισαν ακόμη και τη στοιχειώδη λειτουργία του Συμβουλίου. Σημείωσε ότι κάποιοι επέλεξαν την αποχή, τη διαμαρτυρία ή τη στείρα αντιπαράθεση, επιχειρώντας να κάνουν «αντιπολίτευση στη δημοτική αρχή by pass μέσω Κοινότητας».

«Η δημοκρατία δεν υπηρετείται με άδειες καρέκλες. Η δημοκρατία υπηρετείται με παρουσία, συμμετοχή, επιχειρήματα και προτάσεις», τόνισε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας, ο κ. Λύρας διαμήνυσε ότι η Κοινότητα ήταν και θα παραμείνει παρούσα με διεκδικήσεις και προτάσεις, καθώς αποτελεί το πιο κοντινό επίπεδο αυτοδιοίκησης στον πολίτη. «Η τοπική αυτοδιοίκηση χωρίς τις Κοινότητες είναι μισή αυτοδιοίκηση», κατέληξε.

Αναλυτικά η τοποθέτηση του κ. Λύρα:

Κύριε Πρόεδρε,
Κύριε Δήμαρχε,
κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο απολογισμός καταγράφει ένα σημαντικό έργο που παράχθηκε το 2025 και οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε. Η Καλαμάτα προχωρά! Έργα, παρεμβάσεις και θετικές εξελίξεις βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών, κατοίκων και επισκεπτών.
Από τα βασικά στοιχεία που ξεχωρίζουν:
Αύξηση εσόδων και σημαντική αύξηση των επενδύσεων σε έργα σε σχέση με το 2024.
* Ολοκλήρωση της ανάπλασης της Πλατείας 23ης Μαρτίου και της Πλατείας Φυτείας.
* Πρόοδος των μεγάλων αναπλάσεων στο κέντρο της πόλης.
* Συνέχιση του Δημοτικού Θεάτρου, του Πάρκου Ελιάς και του Προπονητηρίου Παραλίας.
* Μεγάλος αριθμός παρεμβάσεων συντήρησης σε σχολεία, δημοτικά κτίρια, οδούς και κοινόχρηστους χώρους.
* Σημαντική δραστηριότητα σε κοινωνικές δομές, πολιτική προστασία και κλιματική πολιτική.
Δεν θα προχωρήσω σε έναν τυπικό απολογισμό της Δημοτικής Κοινότητας Καλαμάτας. Και δεν θα το κάνω γιατί, δυστυχώς, δεν υπάρχει ουσιαστικά τέτοιος απολογισμός να παρουσιαστεί.
Ο πραγματικός απολογισμός είναι ένας. Ότι και το 2025 η Δημοτική Κοινότητα Καλαμάτας – όπως και οι περισσότερες Κοινότητες της χώρας – παρέμεινε στο περιθώριο της αυτοδιοικητικής λειτουργίας. Με ελάχιστες αρμοδιότητες. Με ελάχιστους πόρους. Με περιορισμένη δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης στον σχεδιασμό και στη λήψη αποφάσεων.
Η σημερινή διαδικασία δεν είναι μόνο μια ευκαιρία παρουσίασης έργων, αριθμών και οικονομικών στοιχείων. Είναι και μια ευκαιρία αυτοκριτικής.
Και ως Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Καλαμάτας, αλλά και ως μέλος της πλειοψηφίας της δημοτικής αρχής, θεωρώ υποχρέωσή μου να μιλήσω με ειλικρίνεια, θεσμική ευθύνη και καθαρό λόγο.
Θα επαναλάβω για ακόμη μία φορά κάτι που θεωρώ κρίσιμο: Η Δημοτική Κοινότητα Καλαμάτας πρέπει επιτέλους να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών που αφορούν τη Δημοτική Κοινότητα Καλαμάτας αλλά και τη Δημοτική Ενότητα Καλαμάτας.
Όχι να ενημερώνεται εκ των υστέρων. Όχι να καλείται απλώς να επικυρώνει προειλημμένες αποφάσεις.Όχι να περιορίζεται σε έναν γνωμοδοτικό ρόλο χωρίς πραγματικό αντίκρισμα.
Διαβάζοντας την εισήγηση του απολογισμού των πεπραγμένων του Δήμου για το 2025, διαπιστώνει κανείς δεκάδες σελίδες έργων, δράσεων, παρεμβάσεων και οικονομικών στοιχείων. Και δικαίως. Όμως πουθενά σχεδόν δεν αποτυπώνεται ο ρόλος των Κοινοτήτων, η συμβολή τους, οι προτάσεις τους, οι παρεμβάσεις τους. Λες και δεν αποτελούν τμήμα της αυτοδιοικητικής λειτουργίας του Δήμου.
Και αυτό από μόνο του λέει πολλά.
Ας σταματήσουμε να εθελοτυφλούμε. Ας σταματήσουμε να διυλίζουμε τον κώνωπα και να καταπίνουμε την κάμηλο.
Τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Οι Κοινότητες οδηγούνται σταδιακά σε θεσμικό αφανισμό.
Η Πολιτεία δεν τις αντιμετωπίζει ως κύτταρα δημοκρατίας, αποκέντρωσης και συμμετοχής των πολιτών. Τις αντιμετωπίζει ως διοικητικό απομεινάρι ενός παλαιότερου μοντέλου αυτοδιοίκησης που απλώς διατηρείται για λόγους ισορροπιών.
Έχουμε φτάσει στο σημείο να αφιερώνουμε τον χρόνο μας σε άδειες παράτασης χρήσης μουσικών οργάνων, διευρύνσεις ωραρίων, αφαιρέσεις δέντρων, υποβιβασμούς πεζοδρομίων, εισόδους και εξόδους εγκαταστάσεων και κατοικιών και σε μια σειρά διαδικασιών που θα μπορούσαν να διεκπεραιώνονται απευθείας από τις υπηρεσίες του Δήμου ή στην περίπτωση της μουσική ακόμα και από το Επιμελητήριο!
Δεν εκλεγήκαμε για να λειτουργούμε ως γραφειοκρατικοί διαμεσολαβητές. Εκλεγήκαμε για να εκπροσωπούμε τους δημότες. Για να είμαστε η φωνή τους.
Για να σχεδιάζουμε. Για να προτείνουμε. Για να παρεμβαίνουμε. Για να συμμετέχουμε στη διαμόρφωση της πολιτικής του τόπου μας.
Είμαστε πολιτικό και θεσμικό όργανο της αυτοδιοίκησης. Δεν είμαστε γρανάζια μιας πολυνομίας και ενός συστήματος συγκεχυμένων αρμοδιοτήτων.
Όλα αυτά τα χρόνια έδωσα και συνεχίζω να δίνω αγώνα για να ενισχυθεί η Δημοτική Κοινότητα Καλαμάτας.
Να αποκτήσει φωνή.
Να ακούγονται οι γειτονιές.
Να αποκτήσουν οι δημότες έναν ισχυρό θεσμό εκπροσώπησης.
Για τον λόγο αυτό παρενέβην και στη δημόσια διαβούλευση για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις ενίσχυσης των Κοινοτήτων.
Δυστυχώς, μέχρι σήμερα η ανταπόκριση της Πολιτείας είναι απογοητευτική. Φτάσαμε μάλιστα στο σημείο να συζητείται δημόσια αν πρέπει να καταργηθούν ή όχι οι Κοινότητες στις έδρες των Δήμων. Στο και πέντε αφαίρεσαν τη διάταξη που το προέβλεπε.
Κύριε Δήμαρχε, δημοσίως αλλά εγκαρδίως για άλλη μια φορά σας ευχαριστώ για τη θετική σας στάση και συμβολή!
Αναρωτιέμαι, όμως, τόσο περιττοί θεωρούνται οι Πρόεδροι, τα Συμβούλια και οι άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά δίπλα στον πολίτη; Τόσο ασήμαντη θεωρείται η γειτονιά; Τόσο περιττή θεωρείται η άμεση δημοκρατία; Τόσο αχρείαστη είναι η παρουσία των εθελοντών της αυτοδιοίκησης;
Οι Κοινότητες πριν από λίγες δεκαετίες αποτελούσαν βασικό πυρήνα της αυτοδιοίκησης. Σήμερα έχουν απομείνει ένα θεσμικό περίβλημα χωρίς το περιεχόμενο που κάποτε είχε. Βρίσκονται στην εντατική. Και όλοι γνωρίζουμε ότι αν δεν αλλάξει σύντομα κάτι, το επόμενο βήμα θα είναι η πλήρης απαξίωση και τελικά η κατάργησή τους.
Αλλά υπάρχει και μια δεύτερη αλήθεια.
Η αυτοκριτική δεν αφορά μόνο την Πολιτεία. Αφορά και εμάς.
Το 2025 ήταν μια δύσκολη χρονιά για το Συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας Καλαμάτας. Συνεχείς απουσίες. Ελλείψεις απαρτίας. Αναβολές συνεδριάσεων. Αδυναμία ή καθυστέρηση λήψης αποφάσεων. Ένα κλίμα που πολλές φορές δεν επέτρεψε ούτε τη στοιχειώδη λειτουργία του οργάνου. Ούτε καν στα εθιμοτυπικά, ούτε στην κοπή της Βασιλόπιτας!
Κάποιοι επέλεξαν την αποχή. Κάποιοι επέλεξαν τη διαμαρτυρία. Κάποιοι επέλεξαν τη στείρα αντιπαράθεση. Κάποιοι επέλεξαν την αντιπολίτευση στη δημοτική αρχή by pass μέσω Κοινότητας!
Είναι δικαίωμά τους.
Όμως η δημοκρατία δεν υπηρετείται με άδειες καρέκλες. Η δημοκρατία υπηρετείται με παρουσία, συμμετοχή, επιχειρήματα και προτάσεις. Και οφείλουμε όλοι να κάνουμε την αυτοκριτική μας.
Κλείνοντας, θέλω να είμαι δίκαιος.
Ως Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Καλαμάτας αναγνωρίζω ότι το 2025 υπήρξαν σημαντικά έργα, σημαντικές παρεμβάσεις, κοινωνικές και πολιτιστικές δράσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Η Κοινότητα ήταν παρούσα. Με άρθρα και παρεμβάσεις. Με ψηφίσματα και προτάσεις. Με διάλογο και συμμετοχή. Με τη μεταφορά των αιτημάτων των δημοτών προς τη δημοτική αρχή. Με διεκδίκηση, με άγχος, με την καρδιά
μας..
Ίσως όχι όσο θα θέλαμε.
Σίγουρα όχι όσο θα έπρεπε.
Αλλά ήταν παρούσα.
Και θα συνεχίσει να είναι.
Γιατί παρά τις δυσκολίες, παρά την απαξίωση, παρά τις ελλείψεις, οι Κοινότητες εξακολουθούν να αποτελούν το πιο κοντινό στον πολίτη επίπεδο αυτοδιοίκησης.
Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν σε αυτές, θα συνεχίσουν να διεκδικούν. Για περισσότερες αρμοδιότητες. Για περισσότερους πόρους. Για ουσιαστική συμμετοχή. Για μια αυτοδιοίκηση που δεν θα θυμάται τις Κοινότητες μόνο στις εκλογές.
Γιατί, όπως έχω πει πολλές φορές, η τοπική αυτοδιοίκηση χωρίς τις Κοινότητες είναι μισή αυτοδιοίκηση.