Με τεράστια λειτουργικά βάρη, εκρηκτικούς λογαριασμούς ρεύματος και ταμειακή ασφυξία πορεύονται οι ελληνικοί Δήμοι, καθώς η χθεσινή συνάντηση της ΚΕΔΕ με την ηγεσία του ΥΠΕΝ ανέδειξε μεν τα προβλήματα, αλλά άφησε ανοιχτά τα κρίσιμα στοιχήματα της επιβίωσης.

FARENEWS.GR: ΠΟΛΙΤΙΚΗ 

Του Λεωνίδα Λιάππα

Μια ακόμη συνάντηση καταγραφής των συσσωρευμένων αδιεξόδων πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026, ανάμεσα στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Στο επίκεντρο βρέθηκαν η οικονομική ασφυξία της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης, το δυσβάστακτο ενεργειακό κόστος, η δραματική κατάσταση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και οι διαχρονικές καθυστερήσεις στις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων.

Παρά την κοινή διαπίστωση της κρίσης και την πρόταση για τη σύσταση δύο έως τριών κοινών ομάδων εργασίας —ένα πάγιο επικοινωνιακό εργαλείο μετάθεσης αποφάσεων—, η πραγματικότητα που βιώνουν οι ελληνικοί Δήμοι αποκαλύπτει ένα χαώδες χάσμα ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και τις καθημερινές ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.

Το «μαύρο» κουτί των οικονομικών: Χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Αμπελοκήπων–Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου, έθεσε επί τάπητος τα αμείλικτα αριθμητικά δεδομένα της μελέτης που εκπόνησε η ΚΕΔΕ σε συνεργασία με στελέχη του Υπουργείου Εσωτερικών:

• Λειτουργικό κόστος Δήμων: 5,44 δισ. ευρώ.

• Χρηματοδότηση ΚΑΠ: 2,9 δισ. ευρώ.

• Το «μαχαίρι» του ελλείμματος: Ένα τεράστιο χρηματοδοτικό κενό της τάξης των 2,5 δισ. ευρώ που απορροφάει κάθε αναπτυξιακή προοπτική.

Οι Δήμοι καλούνται να λειτουργήσουν σε συνθήκες εκθετικά αυξημένων υποχρεώσεων, την ώρα που οι πόροι παραμένουν καθηλωμένοι σε επίπεδα περασμένων δεκαετιών.

Το «καυτό» μέτωπο της ενέργειας: Η τιμολογιακή αδικία και τα προγράμματα-«φαντάσματα»

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση της ΚΕΔΕ γύρω από το ενεργειακό κόστος, το οποίο λειτουργεί ως θηλιά στο λαιμό των δημοτικών προϋπολογισμών. Η πρόσθετη επιβάρυνση της Αυτοδιοίκησης από τις στρεβλώσεις και τις διαφορές στην τιμολογιακή πολιτική της ηλεκτρικής ενέργειας αγγίζει τα 240 εκατ. ευρώ. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα των χρεώσεων: 0,25 ευρώ ανά κιλοβατώρα για τους Δήμους, έναντι μόλις 0,08 ευρώ για τους μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές.

Οι δυσκολίες στα ενεργειακά προγράμματα:

• ΑΠΟΛΛΩΝ & ΗΛΕΚΤΡΑ: Τα πολυφημισμένα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης και συμψηφισμού (με τη μετάβαση από το net metering στο net billing δυσχεραίνει την κατάσταση) παραμένουν δέσμια γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, καθυστερήσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αδιευκρίνιστων χρονοδιαγραμμάτων.

• Το φιάσκο των ΔΕΥΑ: Συγκλονιστικό είναι το στοιχείο ότι 9 ΔΕΥΑ απεντάχθηκαν επειδή δεν μπόρεσαν να τηρήσουν τις προθεσμίες, ενώ 14 κόπηκαν λόγω ελλείψεων στους φακέλους τους, αποδεικνύοντας την έλλειψη τεχνικής θωράκισής τους.

Τέλος ταφής: Τα 350 εκατ. ευρώ και η αγωνία της επιστροφής

Στο ζήτημα του τέλους ταφής απορριμμάτων, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αναγνώρισε τις καθυστερήσεις και δήλωσε ότι το Υπουργείο βρίσκεται κοντά σε τελικές ανακοινώσεις. Σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση, η έγκριση των ολιστικών σχεδίων και πιστοποιήσεων για τους ΦΟΔΣΑ δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την απεδέσμευση και επιστροφή πόρων ύψους περίπου 350 εκατ. ευρώ στις τοπικές κοινωνίες.

Ωστόσο, η Αυτοδιοίκηση κρατά μικρό καλάθι, απαιτώντας σαφείς και διαφανείς μηχανισμούς απόδοσης των χρημάτων αυτών, τα οποία μέχρι στιγμής λειτουργούσαν ως τιμωρητικό χαράτσι στα δημοτικά ταμεία.

Η παγίδα της «συνεργασίας χωρίς πόρους»

Η απόφαση για τη σύσταση κοινών ομάδων εργασίας ανάμεσα στο ΥΠΕΝ και την ΚΕΔΕ (με τη συμμετοχή κορυφαίων στελεχών όπως οι Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, Γιώργος Παπαναστασίου, Λευτέρης Ραβιόλος και Κωνσταντίνος Ζέρβας) αποδεικνύει την ανάγκη δομικού διαλόγου. Ωστόσο, η κριτική ματιά επιβάλλει να επισημανθεί ότι ο διάλογος δεν υποκαθιστά τη χρηματοδότηση.

Όπως υπογράμμισε εμφατικά ο Λάζαρος Κυρίζογλου, οι Δήμοι δεν μπορούν να αποτελούν τον «αποδιοπομπαίο τράγο» που καλείται να εφαρμόζει εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές (κυκλική οικονομία, πράσινη μετάβαση, προστασία υδάτων) χωρίς θεσμικό εκτόπισμα, χωρίς προσωπικό και χωρίς τα απαραίτητα δημοσιονομικά εργαλεία.

Το νερό, οι ΔΕΥΑ και οι τοπικές υποδομές βρίσκονται σε οριακό σημείο. Η μετάβαση «από την καταγραφή των προβλημάτων στις λύσεις» απαιτεί πλέον γενναίες πολιτικές αποφάσεις και όχι απλή διαχείριση της μιζέριας.