Τα νέα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα, οι υποχρεώσεις των εργοδοτών και η σημασία των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας για την εξάλειψη του έμφυλου μισθολογικού χάσματος.

FARENEWS.GR: KOINΩNIKA

Η ΓΣΕΕ, σε συνεργασία με τη Γραμματεία Ισότητας Φύλων, Ατομικών και Κοινωνικών Δικαιωμάτων της Συνομοσπονδίας, θέτει στη διάθεση των εργαζομένων και των συνδικάτων την Εγκύκλιο και τον Πρακτικό Οδηγό Εφαρμογής για τη μισθολογική διαφάνεια. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ουσιαστική κατοχύρωση της ίσης αμοιβής γυναικών και ανδρών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας.

Τα δύο αυτά κείμενα αποτελούν πολύτιμα εργαλεία για την κατανόηση των νέων ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων, καθώς και για την ενημέρωση γύρω από τις υποχρεώσεις των εργοδοτών. Με τον Νόμο 5316/2026 (ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2023/970), από την 1η Νοεμβρίου 2026 τίθενται σε ισχύ κρίσιμες ρυθμίσεις που μετατρέπουν την ίση αμοιβή από διακήρυξη σε άμεσα διεκδικήσιμο δικαίωμα.

Οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας ως μοχλός πίεσης

Η ΓΣΕΕ υπογραμμίζει ότι η πραγματική κατοχύρωση της ίσης αμοιβής δεν μπορεί να βασίζεται σε μονομερείς εργοδοτικές ρυθμίσεις, αλλά οφείλει να διασφαλίζεται μέσα από τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ). Οι ΣΣΕ αποτελούν το κορυφαίο θεσμικό εργαλείο για τον καθορισμό δίκαιων, διαφανών και ουδέτερων ως προς το φύλο όρων αμοιβής και επαγγελματικών ειδικοτήτων.

Η διασφάλιση της διαφάνειας στις αποδοχές οφείλει να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης για ουσιαστικές συλλογικές διαπραγματεύσεις, ενισχύοντας τη δέσμευση της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας (Ν. 5278/2026) για την επίτευξη του στόχου κάλυψης του 80% των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.

Κομβικά σημεία του νέου πλαισίου

Ο Πρακτικός Οδηγός της ΓΣΕΕ αποτυπώνει τις βασικές αλλαγές που ισχύουν στην αγορά εργασίας:

• Πριν την πρόσληψη: Δικαίωμα ενημέρωσης για το μισθολογικό εύρος της θέσης και αυστηρή απαγόρευση ερωτήσεων από τον εργοδότη σχετικά με το προηγούμενο μισθολογικό ιστορικό του υποψηφίου.

• Δικαίωμα πληροφόρησης: Κάθε εργαζόμενος δικαιούται να ζητά εγγράφως στοιχεία για τα μέσα επίπεδα αμοιβής ανά φύλο για την κατηγορία εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

• Ακυρότητα ρητρών μυστικότητας: Είναι αυτοδίκαια άκυρη κάθε ρήτρα εμπιστευτικότητας που εμποδίζει τους εργαζομένους να συζητούν ή να αποκαλύπτουν τον μισθό τους για λόγους διασφάλισης της ίσης αμοιβής.

• Προστασία και αντιστροφή βάρους απόδειξης: Απαγορεύεται η απόλυση ή η δυσμενής μεταχείριση εργαζομένου που ζητά ενημέρωση ή καταγγέλλει μισθολογική ανισότητα. Σε περίπτωση προσφυγής, ο εργοδότης φέρει το βάρος να αποδείξει ότι δεν υπήρξε παράνομη διάκριση.

Παράλληλα, η Συνομοσπονδία διεκδικεί τη θεσμική εργατική συμμετοχή μέσω της άμεσης επαναλειτουργίας του Τμήματος Ισότητας των Φύλων του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας (ΑΣΕ) και τη συμμετοχή της στο Εθνικό Συμβούλιο Ισότητας των Φύλων.