Στο μικροσκόπιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου φέρνει η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Αριστεράς το μεγάλο έργο της «Ανάπτυξης Αυτόνομων Έξυπνων Τηλεδιαχειριζόμενων Δικτύων Φωτισμού τεχνολογίας LED στους Οδικούς Άξονες της Χώρας», μετά από σχετική πρωτοβουλία του Βουλευτή Μεσσηνίας, Αλέξη Χαρίτση.
FARENEWS.GR: ΠΟΛΙΤΙΚΗ / ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Σύμφωνα με την ερώτηση, η οποία απευθύνεται προς τους Υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αναδεικνύει σοβαρές σκιές γύρω από το πραγματικό κόστος, τον τρόπο τιμολόγησης, αλλά και τις περίεργες εξαιρέσεις περιοχών χωρίς την ανάλογη μείωση του προϋπολογισμού.
Υψηλές τιμές, αοριστίες και «εξαφάνιση» του Νοτίου Αιγαίου
Το έργο, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με συνολικό προϋπολογισμό 130 εκατομμύρια ευρώ, έχει ως αναθέτουσα αρχή το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) για λογαριασμό του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Σύμφωνα με όσα καταγγέλλουν οι 12 βουλευτές της Νέας Αριστεράς, βασιζόμενοι και σε αποκαλυπτικό δημοσίευμα του ιστότοπου tvxs.gr, οι τιμές μονάδας που έχουν συμφωνηθεί με την ανάδοχο κοινοπραξία («ΟΤΕ Α.Ε. – GLOBILED Μ. Ε.Π.Ε.») είναι κατά πολύ υψηλότερες από τις αντίστοιχες της λιανικής αγοράς. Ενδεικτικά, η τιμή μονάδας για την προμήθεια και εγκατάσταση σιδηροϊστών ανέρχεται στα 1.419,70 ευρώ, ενώ για τα φωτιστικά σώματα LED στα 575 ευρώ. Όπως σημειώνεται στην ερώτηση, οι απαντήσεις που έδωσαν το ΤΕΕ και ο ΟΤΕ περί «σύνθετων εργασιών» και «γραφειοκρατικών εξόδων» στερούνται σαφήνειας και καταφεύγουν σε αοριστίες.
Παράλληλα, προκύπτει ένα δυσεξήγητο παράδοξο: Ενώ η αρχική συμφωνία-πλαίσιο αφορούσε και τις 13 Περιφέρειες της χώρας, η πρώτη εκτελεστική σύμβαση που υπεγράφη περιλαμβάνει τελικά τις 12 Περιφέρειες, εξαιρώντας εκείνη του Νοτίου Αιγαίου. Ωστόσο, το συμβατικό τίμημα παρέμεινε ακριβώς το ίδιο (102,7 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ), χωρίς να υπάρξει η παραμικρή αναλογική μείωση για την Περιφέρεια που βγήκε εκτός κάδρου.
Χρυσές συμβάσεις για συμβούλους και κίνδυνος για τους πόρους
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση βάζει στο στόχαστρο και μια συμπληρωματική σύμβαση παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, ύψους 2,129 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ), η οποία ανατέθηκε σε έτερη κοινοπραξία εταιρειών ως «Μηχανισμός Υποστήριξης». Για τη συγκεκριμένη ανάθεση υπήρξε μάλιστα έντονη εσωτερική αντίδραση στο ΤΕΕ, με μέλη της Διοικούσας Επιτροπής να καταψηφίζουν, καταγγέλλοντας ότι δίνονται υπέρογκα ποσά σε συμβούλους απλώς για το… «τρέξιμο» των έργων, επειδή το Επιμελητήριο αδυνατεί να τα φέρει εις πέρας αυτόνομα.
«Είναι πλέον γενικευμένη η διαπίστωση ότι η κυβέρνηση της ΝΔ διέθεσε σημαντικούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης πρωτίστως με αδιαφάνεια αλλά και χωρίς συνεκτικό σχέδιο», τονίζουν οι βουλευτές, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για πιθανή απώλεια κοινοτικών κονδυλίων, καθώς τα χρονικά περιθώρια και τα ορόσημα του προγράμματος πιέζουν ασφυκτικά.
ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ
Αθήνα, 27 Μάϊου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ:
Τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
ΘΕΜΑ: «Πόσο κοστίζει τελικά ο φωτισμός LED στους οδικούς άξονες της χώρας;».
Στις 19/5/2023 το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) προκήρυξε, για λογαριασμό του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ανοιχτό δημόσιο διαγωνισμό για τη σύναψη συμφωνίας – πλαίσιο με αντικείμενο την «Ανάπτυξη Αυτόνομων Έξυπνων Τηλεδιαχειριζόμενων Δικτύων Φωτισμού τεχνολογίας LED στους Οδικούς Άξονες της Χώρας, Αρμοδιότητας των 13 Περιφερειών για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας» με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 130 εκ ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) και δικαίωμα προαίρεσης έως του ποσού των 65 εκ ευρώ περίπου (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ – αύξηση φυσικού αντικειμένου έως 50%). Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με Υπουργείο Ευθύνης το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Φορέα Υλοποίησης το ΤΕΕ.
Στην επίσημη ιστοσελίδα «Ελλάδα 2.0 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» η έναρξη του έργου ορίζεται την 30/6/2023 και η λήξη του την 30/4/2026 ενώ σύμφωνα με την υπ’ αρ. πρωτ. 47329 ΕΞ 2023 απόφαση ένταξης του Αν. Υπουργού Οικονομικών προβλέπονται τα εξής Ορόσημα: α) για το 2ο τρίμηνο του 2023 η ανάθεση της πρώτης δέσμης συμβάσεων για την οδική ασφάλεια, β) για το 2ο τρίμηνο του 2024 η ανάθεση όλων των συμβάσεων και γ) για το 4ο τρίμηνο του 2025 η ολοκλήρωση του έργου. Επίσης, ως Ενδιάμεσος Στόχος ορίζεται για το 4ο τρίμηνο του 2024 η ολοκλήρωση των έργων σε τουλάχιστον 1.500 τοποθεσίες.
Μετά τη διενέργεια του διαγωνισμού το έργο κατακυρώθηκε στην κοινοπραξία «ΟΤΕ Α.Ε. – GLOBILED Μ. Ε.Π.Ε.», η συμφωνία – πλαίσιο υπογράφηκε μεταξύ του ΤΕΕ και του ανάδοχου κοινοπρακτικού σχήματος στις 12/9/2024 με συμβατικό τίμημα 102,7 εκ ευρώ περίπου (πλέον ΦΠΑ), με δικαίωμα προαίρεσης έως το ποσό των 64 εκ ευρώ περίπου (και έως 50% αύξηση του φυσικού αντικειμένου αντίστοιχα) και η διάρκειά της ορίστηκε σε 30 μήνες από την υπογραφή της. Στις 5/3/2025 υπεγράφη η 1η εκτελεστική της συμφωνίας – πλαίσιο σύμβαση με αντικείμενο την «Ανάπτυξη Αυτόνομων Έξυπνων Τηλεδιαχειριζόμενων Δικτύων Φωτισμού τεχνολογίας LED στους Οδικούς Άξονες της Χώρας, Αρμοδιότητας των 12 Περιφερειών για τη Βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας» των Περιφερειών της χώρας πλην της Περιφέρειας του Ν. Αιγαίου, με προϋπολογισμό 102,7 εκ ευρώ περίπου (πλέον ΦΠΑ), ήτοι τον συνολικό προϋπολογισμό της συμφωνίας – πλαίσιο που αφορούσε την υλοποίηση του έργου και στις 13 Περιφέρειες της χώρας. Η διάρκεια της εκτελεστικής σύμβασης ορίστηκε σε 13 μήνες από την υπογραφή της (πλην δικαιώματος προαίρεσης). Η αμοιβή του αναδόχου ορίζεται διακριτά για κάθε Περιφέρεια με τις βασικές δύο κατηγορίες τιμών να ανέρχονται α) για την προμήθεια και εγκατάσταση σιδηροϊστών στο ποσό των 1.419,70 ευρώ (τιμή μονάδας) και β) για την προμήθεια και εγκατάσταση φωτιστικών σωμάτων LED στο ποσό των 575 ευρώ (τιμή μονάδας). Στις 30/3/2026 υπεγράφη μεταξύ του ΤΕΕ και της αναδόχου κοινοπραξίας τροποποίηση της ως άνω εκτελεστικής σύμβασης, με την οποία παρατάθηκε η διάρκειά της έως τις 30 Ιουνίου 2026.
Σε πρόσφατο δημοσίευμα του ενημερωτικού ιστότοπου tvxs.gr γίνεται αναφορά στο κόστος της εν λόγω σύμβασης με τιμές μονάδας κατά πολύ υψηλότερες από τις τιμές της λιανικής αγοράς. Στα ερωτήματα που απηύθυνε το tvxs, ο ΟΤΕ και το ΤΕΕ απαντούν ότι πρόκειται για «σύνθετες εργασίες», απαιτούνται «γραφειοκρατικά έξοδα» για άδειες, μελέτες κλπ καθώς και ότι το συνολικό κόστος του έργου περιλαμβάνει και εργασίες που δεν αναφέρονται αναλυτικά, όπως για παράδειγμα «αδειοδοτικά βήματα», και ότι στις τιμές συμπεριλαμβάνεται και μελέτη κάθε οδικού τμήματος. Οι απαντήσεις αυτές ουδόλως όμως ξεδιαλύνουν το ζήτημα καθορισμού της τιμής μονάδας στην εν λόγω σύμβαση και μάλλον γίνεται μια προσπάθεια τα ερωτήματα να απαντηθούν με αοριστίες και ανακρίβειες. Για παράδειγμα, στην αναρτημένη στο ΚΗΜΔΗΣ εκτελεστική σύμβαση οι μελέτες εφαρμογής τιμολογούνται και πληρώνονται διακριτά.
Για το συγκεκριμένο έργο εκτός του υψηλού κόστους και τον τρόπο καθορισμού των τιμών, προκύπτει και μια σειρά πρόσθετων ερωτημάτων όσον αφορά την πρόοδο υλοποίησης του έργου σε σχέση και με τη λήξη επιλεξιμότητας των δαπανών για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως επίσης και για την ανάθεση σύμβασης συμβουλευτικών υπηρεσιών ποσού 2,129 εκ ευρώ πλέον ΦΠΑ. Συγκεκριμένα, στο ΚΗΜΔΗΣ έχει αναρτηθεί σύμβαση με άλλο κοινοπρακτικό σχήμα «DIADIKASIA BUSINESS CONSULTING ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε – GRANT THORNTON A.E ΠΑΡΟΧΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ». Η σύμβαση αυτή έχει ως αντικείμενο έναν «Μηχανισμός Υποστήριξης» για την αποτελεσματική υλοποίηση έργων μεταξύ των οποίων και το έργο της ανωτέρω αναφερόμενης συμφωνίας – πλαίσιο για τον οδοφωτισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο αναρτημένο σχετικό Πρακτικό της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ έχει καταγραφεί η αρνητική ψήφος μέλους της Επιτροπής με την εξής αιτιολογία: «Εταιρείες συμβούλων πληρώνονται εξαιρετικά υψηλά ποσά για ένα αντικείμενο που ονομάζεται «Μηχανισμός υλοποίησης για την αποτελεσματική υλοποίηση για το έργο …, δηλαδή όχι για την εκτέλεση του έργου αυτού καθ’ αυτού. Αντικείμενο της σύμβασης είναι η παροχή υπηρεσιών για τον Μηχανισμό Υποστήριξης για την αποτελεσματική υλοποίηση για τα Έργα που υλοποιεί το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδος. Είναι προφανές ότι ούτε το ΤΕΕ μπορεί να εκτελέσει τα έργα αυτά που αναλαμβάνει και έτσι καταφεύγει στο να αναθέσει το τρέξιμό τους σε εταιρείες συμβούλων».
Είναι πλέον γενικευμένη η διαπίστωση ότι η κυβέρνηση της ΝΔ διέθεσε σημαντικούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πρωτίστως με αδιαφάνεια αλλά και χωρίς συνεκτικό σχέδιο, χωρίς διαβούλευση, με παλινωδίες και δέσμευση πόρων σε έργα ανώριμα που στη συνέχεια απεντάσσει ειδικά στην παρούσα συγκυρία που προσπαθεί να προλάβει ώστε να μη χαθούν πόροι.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
Πώς ακριβώς και με ποια στοιχεία (αναλυτικά και ανά τιμή μονάδας) καθορίστηκε η τιμολόγηση της σύμβασης για την Ανάπτυξη Αυτόνομων Έξυπνων Τηλεδιαχειριζόμενων Δικτύων Φωτισμού τεχνολογίας LED στους Οδικούς Άξονες της Χώρας, Αρμοδιότητας των 13 Περιφερειών για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας;
Πόσες εκτελεστικές συμβάσεις είχαν προβλεφθεί για την υλοποίηση της συμφωνίας – πλαίσιο και πόσες εκτελεστικές συμβάσεις έχουν υπογραφεί μέχρι σήμερα και με τι προϋπολογισμό;
Πώς εξηγείται η απουσία της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου από την εκτελεστική σύμβαση στην οποία περιλαμβάνονται οι υπόλοιπες 12 Περιφέρειες της χώρας; Υποβλήθηκε συγκεκριμένη πρόταση από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και αν όχι για ποιους λόγους δεν υποβλήθηκε;
Πώς εξηγείται ότι ο προϋπολογισμός της εκτελεστικής σύμβασης συμπίπτει με τον προϋπολογισμό της συμφωνίας – πλαίσιο;
Πώς εξηγείται ότι ενώ η συμφωνία – πλαίσιο συμπεριλαμβάνει και τις 13 Περιφέρειες της χώρας και ενώ η εκτελεστική σύμβαση περιλαμβάνει τις 12 Περιφέρειες εξαιρουμένης της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου δεν μειώνεται αναλογικά το συμβατικό τίμημα, το οποίο είναι το ίδιο με τον προϋπολογισμό της συμφωνίας -πλαίσιο;
Σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκεται η εκτελεστική συμφωνία και η συμφωνία – πλαίσιο (αναλυτικά για κάθε Περιφέρεια της χώρας), σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκονται τα σχετικά ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης και πότε ολοκληρώνεται το έργο και τα ορόσημα; Θα ολοκληρωθούν εμπρόθεσμα ή υπάρχει κίνδυνος απώλειας πόρων;
Πώς τεκμηριώνεται η σκοπιμότητα και η αναγκαιότητα της ανάθεσης σύμβασης παροχής υπηρεσιών σε κοινοπρακτικό σχήμα εταιρειών συμβούλων για την «αποτελεσματική υλοποίηση» έργων «Έξυπνες Γέφυρες Περιφερειών», «Ανάπτυξη Αυτόνομων Έξυπνων Τηλεδιαχειριζόμενων Δικτύων Φωτισμού τεχνολογίας LED στους Οδικούς Άξονες της Χώρας, Αρμοδιότητας των 13 Περιφερειών για την Βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας» κλπ; Σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκεται η εν λόγω σύμβαση και ποια τα παραδοτέα που έχουν παραληφθεί;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Αχτσιόγλου Ευτυχία (Έφη)
Δρίτσας Θεόδωρος
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Ηλιόπουλος Αθανάσιος
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Τζανακόπουλος Δημήτρης
Τζούφη Μερόπη
Τσακαλώτος Ευκλείδης
Φωτίου Θεανώ
