Στα όρια της φτώχειας οι πολίτες με αναπηρία – Απαίτηση για άμεσες αυξήσεις.

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) απέστειλε κατεπείγουσα επιστολή στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η Συνομοσπονδία διαμαρτύρεται έντονα για την έλλειψη μέτρων στήριξης των ατόμων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις. Οι πρόσφατες ρυθμίσεις για το ενεργειακό κόστος αγνοούν πλήρως τις ανάγκες αυτής της ευάλωτης ομάδας.

Τα αναπηρικά επιδόματα παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Ταυτόχρονα, η αλματώδης αύξηση του κόστους ζωής σε τρόφιμα, ενέργεια και υγεία προκαλεί οικονομική ασφυξία. Τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας επιβεβαιώνουν τη δραματική κατάσταση. Σύμφωνα με την έρευνα, οι μισοί πολίτες με αναπηρία σε παραγωγική ηλικία ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

Επιπλέον, η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση στον κοινωνικό αποκλεισμό των ατόμων με αναπηρία. Το 44,5% των νοικοκυριών αυτών αντιμετωπίζει ληξιπρόθεσμες οφειλές. Παράλληλα, η επίδραση των κοινωνικών επιδομάτων στη μείωση της φτώχειας είναι η χαμηλότερη στην ΕΕ.

Για τους λόγους αυτούς, η Ε.Σ.Α.μεΑ. ζητά την άμεση και μόνιμη αύξηση των επιδομάτων. Προτείνει επίσης τη σύνδεση των επιδομάτων με τον κατώτατο μισθό. Τέλος, απαιτεί τη χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης για το Πάσχα. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης για όλους τους πολίτες.

ΘΕΜΑ: «Άμεση δέσμευση για ουσιαστική οικονομική στήριξη των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις»

Κύριε Πρωθυπουργέ,
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) όπως γνωρίζετε, αποτελεί την τριτοβάθμια Οργάνωση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα και αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας.

Με το παρόν, η Ε.Σ.Α.μεΑ. και σύσσωμο το αναπηρικό κίνημα της χώρας εκφράζουμε την έντονη διαμαρτυρία μας για την απουσία στοχευμένων και ουσιαστικών μέτρων στήριξης των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις από τις επείγουσες ρυθμίσεις που κατατέθηκαν στη Βουλή για την αντιμετώπιση της αύξησης του ενεργειακού κόστους και την προστασία των πληττόμενων κλάδων της οικονομίας.

Τα αναπηρικά επιδόματα εξακολουθούν να παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, δυσανάλογα σε σχέση με την αλματώδη αύξηση του κόστους ζωής σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως στα τρόφιμα, στην ενέργεια, στα καύσιμα, στην υγεία και δεν επαρκούν για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών διαβίωσης, ούτε των πρόσθετων δαπανών που συνεπάγεται η αναπηρία, οδηγώντας χιλιάδες άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας, κοινωνικού αποκλεισμού και διαρκούς ανασφάλειας.

Ως εκ τούτου, καθίσταται επιτακτική η άμεση λήψη πρόσθετων οικονομικών μέτρων για την προστασία των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις από την ακρίβεια και τη διαρκώς επιδεινούμενη φτωχοποίηση.

Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνεται και από τα ευρήματα του 2ου Δελτίου του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ., με τίτλο «Το τετράπτυχο της περιθωριοποίησης των ατόμων με αναπηρία στην Ελλάδα», από τα οποία αναδεικνύεται η διεύρυνση των ανισοτήτων σε βάρος των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις, καθώς και η επιμονή της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, παρά τη γενικότερη βελτίωση ορισμένων κοινωνικοοικονομικών δεικτών στη χώρα.

Η ανάλυση των δεδομένων της έρευνας εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών της ΕΛΣΤΑΤ με έτος αναφοράς το 2024, επιβεβαιώνει τον πολυδιάστατο και δομικό χαρακτήρα της φτώχειας στον συγκεκριμένο πληθυσμό. Οι μισοί πολίτες με αναπηρία σε παραγωγική ηλικία ζουν σε συνθήκες φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι και η κατάσταση για τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, λόγω περικοπών, αυξημένου κόστους ζωής και υψηλών δαπανών για τρόφιμα, ενέργεια, καύσιμα, υπηρεσίες στέγασης και υγείας. Πιο συγκεκριμένα:

 Το 2024, ο ένας στους δύο πολίτες με αναπηρία (ηλικίας 16–64 ετών) ζει σε συνθήκες φτώχειας ή/και κοινωνικού αποκλεισμού, κατατάσσοντας την Ελλάδα στη δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

 Τρεις στους δέκα πολίτες με αναπηρία ηλικίας 65 ετών και άνω (30,2%) ζουν σε φτώχεια ή/και κοινωνικό αποκλεισμό.

 Η Ελλάδα καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ σε νοικοκυριά ατόμων με αναπηρία με ληξιπρόθεσμες οφειλές (44,5%) και υψηλή επιβάρυνση κόστους στέγασης (33%).

 Επιπρόσθετα, η επίδραση των κοινωνικών μεταβιβάσεων στη μείωση της φτώχειας είναι η χαμηλότερη στην ΕΕ (16,6 έναντι 34,4 στην ΕΕ), ενώ για τα άτομα ηλικίας 16–64 ετών με αναπηρία η μείωση της φτώχειας λόγω μεταβιβάσεων ανέρχεται μόλις σε 5,3 ποσοστιαίες μονάδες, κατατάσσοντας τη χώρα στην τελευταία θέση στην ΕΕ.

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία που ανακοίνωσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή για το 2025, η αύξηση του ποσοστού του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στον γενικό πληθυσμό (δείκτης που συντίθεται από τους επιμέρους δείκτες του κινδύνου φτώχειας, της υλικής και κοινωνικής στέρησης και της χαμηλής έντασης εργασίας) οφείλεται πρωτίστως στην αύξηση του ποσοστού και της
υλικής και κοινωνικής στέρησης σε 14,9% το 2025 από 14% το 2024.

Οι διαδοχικές κρίσεις και τα διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας έχουν οδηγήσει μεγάλο μέρος των ατόμων με αναπηρία σε οριακές συνθήκες διαβίωσης και στο κοινωνικό περιθώριο.

Κύριε Πρωθυπουργέ,

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, ζητάμε:

 τη σταθερή και ουσιαστική αύξηση των αναπηρικών επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ και του ΕΦΚΑ, καθώς και τη θεσμοθέτηση σύνδεσης των επιδομάτων αυτών με την ετήσια αύξηση του κατώτατου μισθού, ως μόνιμο και αυτόματο μηχανισμό προσαρμογής,

 την πρόβλεψη ειδικών μέτρων στήριξης για τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις στο πλαίσιο των πολιτικών αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης

 τη χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης για το Πάσχα σε χαμηλοσυνταξιούχους με αναπηρία και δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων.

Η διασφάλιση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης για τα άτομα με αναπηρία δεν αποτελεί απλώς κοινωνική πολιτική, αλλά θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και απαραίτητη προϋπόθεση για την ουσιαστική κοινωνική τους ένταξη και ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνία.
Αναμένοντας τις ενέργειές σας.