Προοδευτικές Πολιτικές Υγείας και Σύγχρονη Διοίκηση: Το Στοίχημα των Μικρών-Μεσαιων Νοσοκομείων της Πελοποννησου

Άρθρο γνώμης του Δρ. Γεώργιου Φαράντου, διδάσκοντος Πολιτικών Υγείας και μέλους της παράταξης «Πρώτα η Πελοπόννησος», με αφορμή τις επισημάνσεις του ιατρού Μανώλη Μάκαρη για τις ελλείψεις και τα διοικητικά κενά στα νοσοκομεία της Πελοποννήσου.

FARENEWS.GR: ΑΡΘΡΟ ΓΝΩΜΗΣ / ΑΠΟΨΗ

Του Δρ. Γεώργιου Φαράντου, διδάσκοντος Πολιτικών Υγείας.

Οι εμπεριστατωμένες τοποθετήσεις του ιατρού κ. Μανώλη Μάκαρη και της Παράταξης Πρώτα η Πελοπόννησος, που ανέδειξαν τις σοβαρές ελλείψεις, την απώλεια κρίσιμων πόρων για ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό, καθώς και τα διοικητικά και λειτουργικά κενά στα νοσοκομεία της Πελοποννήσου, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Παράλληλα, αναδεικνύουν την αδήριτη ανάγκη για ριζική αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης της δημόσιας υγείας στην περιφέρεια.
Σύμφωνα με τις δημοκρατικές και προοδευτικές πολιτικές για την Αναγέννηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ), η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα.
Μια προοδευτική και δημοκρατική προσέγγιση των πολιτικών υγείας οφείλει να έχει στο επίκεντρο τον άνθρωπο, εξασφαλίζοντας ισότιμη πρόσβαση, διαφάνεια, λογοδοσία και κοινωνικό έλεγχο στη διοίκηση των νοσοκομείων, μακριά από πελατειακές πρακτικές.

Σύγχρονες Τάσεις στη Διοίκηση Μονάδων Υγείας

Η επιστήμη της Διοίκησης Μονάδων Υγείας (Health Care Management) σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο απομακρύνεται ταχέως από τα αυστηρά, γραφειοκρατικά και συγκεντρωτικά μοντέλα. Οι σύγχρονες επιστημονικές τάσεις εστιάζουν σε:
Αξιοκεντρική Υγειονομική Περίθαλψη (Value-Based Healthcare): Δίνεται έμφαση στα αποτελέσματα υγείας που έχουν πραγματική αξία για τον ασθενή σε σχέση με το κόστος περίθαλψης, εγκαταλείποντας την απλή μέτρηση του όγκου των παρεχόμενων ιατρικών πράξεων.
Αποκέντρωση και Ευελιξία: Μεταφορά ουσιαστικών αρμοδιοτήτων και πόρων σε τοπικό επίπεδο, επιτρέποντας στις μονάδες να προσαρμόζονται άμεσα στις υγειονομικές ιδιαιτερότητες και τις δημογραφικές ανάγκες της κοινότητάς .
Δημοκρατική και Συμμετοχική Διοίκηση: Ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων (ιατρών, νοσηλευτών, διοικητικών) αλλά και εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας στα κέντρα λήψης αποφάσεων, πρακτική που ενισχύει τη διαφάνεια και την ποιότητα των υπηρεσιών.
Ψηφιακός Μετασχηματισμός: Ενσωμάτωση συστημάτων τηλεϊατρικής και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, που καταργούν τις γεωγραφικές αποστάσεις.

Η Ουσιαστική Αυτονομία των Μικρών Νοσοκομείων

Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, τα μικρά περιφερειακά νοσοκομεία δεν επιτρέπεται να αντιμετωπίζονται ως δομές υποβαθμισμένης σημασίας ή ως απλοί «σταθμοί διαμετακόμισης» ασθενών. Μια δημοκρατική και προοδευτική πολιτική υγείας απαιτεί την πλήρη αυτονομία τους στη διαχείριση της τοπικής ζήτησης.
Αυτό μεταφράζεται σε:
Καθημερινή Επιχειρησιακή Ετοιμότητα: Τα μικρά νοσοκομεία πρέπει να έχουν την ικανότητα να αντιμετωπίζουν και να επιλύουν σε καθημερινή βάση τα τοπικά περιστατικά, προσφέροντας αίσθημα ασφάλειας στους κατοίκους και τους επισκέπτες της περιοχής.
Θωράκιση με Ανθρώπινο Δυναμικό και Πόρους: Απαιτούνται μόνιμες προσλήψεις ιατρονοσηλευτικού προσωπικού και στοχευμένη αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων για σύγχρονο εξοπλισμό, ώστε να διαχειρίζονται πρωτοβάθμιες και άμεσες δευτεροβάθμιες ανάγκες χωρίς να απαιτείται η εξαντλητική (και συχνά επικίνδυνη) διακομιδή των ασθενών σε άλλα κέντρα.
Συμπληρωματικότητα: Το Μοντέλο “Hub and Spoke”
Η αυτονομία των μικρών νοσοκομείων οφείλει να αναπτύσσεται στο πλαίσιο μιας αυστηρά καθορισμένης συμπληρωματικής λειτουργίας με τα μεγαλύτερα και κεντρικά νοσοκομεία της Πελοποννήσου (όπως αυτά της Τρίπολης, της Καλαμάτας ή της Κορίνθου). Βάσει του διεθνώς αναγνωρισμένου μοντέλου “Hub and Spoke” (Κέντρο και Ακτίνες).
Η απάντηση στις ελλείψεις των νοσοκομείων της Πελοποννήσου δεν είναι τα λουκέτα και οι νεοφιλελεύθερες συγχωνεύσεις που ερημώνουν την περιφέρεια, αλλά η επιστημονική, κλινική διασύνδεσή τους μέσα από το διεθνώς καταξιωμένο μοντέλο Δικτύων (Hub and Spoke) όταν αυτο εφαρμόζεται συμφωνα με τους πυλώνες Ισότητας και Δικαιοσύνης στην υγεία.
Οι Περιφερειακές Δομές (Spokes): Τα μικρά νοσοκομεία λειτουργούν ως ανθεκτικοί, αυτόνομοι πυλώνες που απορροφούν και θεραπεύουν τον κύριο όγκο των καθημερινών παθολογικών, παιδιατρικών και βασικών χειρουργικών αναγκών της περιοχής ευθύνης τους.
Οι Κεντρικές Δομές (Hubs): Τα μεγάλα νοσοκομεία αποσυμφορούνται από την καθημερινότητα και αναλαμβάνουν τον ρόλο των κέντρων αναφοράς για τα βαριά, εξειδικευμένα ή πολύπλοκα περιστατικά (όπως μονάδες εντατικής θεραπείας, εξειδικευμένα χειρουργεία και ογκολογικές θεραπείες).
μια προοδευτική πολιτική υγείας χρησιμοποιεί το μοντέλο για την άρση των γεωγραφικών και κοινωνικών ανισοτήτων, προασπίζοντας τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα του ΕΣΥ.
Ουσιαστική Αυτονομία και Ενδυνάμωση: Οι «ακτίνες» (τα μικρά νοσοκομεία) εξοπλίζονται και στελεχώνονται πλήρως για να διαχειρίζονται με επάρκεια τον καθημερινό όγκο των περιστατικών της περιοχής τους. Δεν υφίστανται για να στέλνουν ασθενείς στο κέντρο, αλλά για να λύνουν τα τοπικά προβλήματα υγείας άμεσα.
Μέσα από αυτό το συνεργατικό δίκτυο, μειώνεται η ταλαιπωρία των πολιτών, βελτιστοποιείται η χρήση των διαθέσιμων οικονομικών πόρων και δημιουργείται ένα αδιάρρηκτο δίχτυ κοινωνικής προστασίας.
Η αναγέννηση των νοσοκομείων της Πελοποννήσου απαιτεί ισχυρή πολιτική βούληση, ορθολογικό επιστημονικό σχεδιασμό και αδιαπραγμάτευτη προσήλωση στον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της υγείας. Οι επιστημονικες γνωσεις μας εγγυώνται ένα σύστημα υγείας που σέβεται τον πολίτη και στηρίζει τον υγειονομικό, δίνοντας αξιοπρέπεια και ελπίδα στην ελληνική περιφέρεια.