Ερώτηση της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ για την κερδοσκοπία, τις αλλοιώσεις στατιστικών και τις ελληνοποιήσεις, μαζί με την επίσημη απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 
FARENEWS.GR: ΑΓΡΟΤΙΚΑ / ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Στο προσκήνιο της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής βρέθηκαν τα οξυμένα προβλήματα της ελληνικής ελαιοκαλλιέργειας, η συμπίεση των τιμών παραγωγού και οι καταγγελίες για «βαφτίσια» ελαιολάδου από τρίτες χώρες, μετά από γραπτή ερώτηση που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ, Λευτέρης Νικολάου – Αλαβάνος, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στην απάντησή του, ο αρμόδιος Επίτροπος Christophe Hansen, εξ ονόματος της Κομισιόν, απέρριψε την ύπαρξη μονοπωλιακών πρακτικών, ενώ υπεραμύνθηκε του υφιστάμενου θεσμικού και τελωνειακού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ερώτηση της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-002723/2026 προς την Επιτροπή
Λευτέρης Νικολάου – Αλαβάνος (NI)
«Η ελαιοπαραγωγή στην Ελλάδα, που διεξάγεται κυρίως από μικροκαλλιεργητές, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά κινδύνους. Οι παραγωγοί «στριμώχνονται» ανάμεσα στο κόστος παραγωγής που έχει εκτιναχθεί -εξαιτίας και του ιμπεριαλιστικού πολέμου- και στις χαμηλές τιμές που επιβάλλουν οι τυποποιητές-βιομήχανοι και οι μεγάλες αλυσίδες διάθεσης. Οι μεγαλέμποροι πιέζουν τις τιμές προς τα κάτω, με πρόσχημα και τις διάφορες συγκυρίες στη διεθνοποιημένη αγορά.
Συγκεκριμένα, η πρόσφατη «διόρθωση» στατιστικών της Ισπανικής Υπηρεσίας Πληροφόρησης και Ελέγχου Τροφίμων AICA (από 73.600 στους 90.161 τόνους ελαιόλαδου σε πωλήσεις) δείχνει ότι οι αριθμοί εργαλειοποιούνται για να δημιουργηθεί κλίμα αβεβαιότητας, το οποίο αξιοποιούν τα μονοπώλια για να συμπιέσουν τις τιμές. Η πρακτική των τριγωνικών εισαγωγών (κυρίως μέσω Πορτογαλίας) λειτουργεί ως κερκόπορτα για ελαιόλαδο τρίτων χωρών, όπως η Τυνησία. Με το πρόσχημα της «μεταποίησης και επανεξαγωγής», το ελαιόλαδο εισάγεται στην ΕΕ χωρίς δασμούς και τελικά «βαφτίζεται» ευρωπαϊκό.
Ερωτάται η Επιτροπή:
-
Πώς τοποθετείται σχετικά με το ότι το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ λειτουργεί ως μηχανισμός στήριξης της κερδοσκοπίας των μονοπωλίων, με πρακτικές όπως «τριγωνικές» εισαγωγές και «βάφτισμα» λαδιού από τρίτες χώρες;
-
Πώς τοποθετείται σχετικά με το ότι η ίδια η ειδική έκθεση 1/2026 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου επισημαίνει ότι το νομικό πλαίσιο της ΕΕ και οι έλεγχοι ιχνηλασιμότητας δεν καθιστούν πάντοτε δυνατή την εξακρίβωση προέλευσης του ελαιόλαδου;
-
Πώς τοποθετείται σχετικά με την ανάγκη να ληφθούν μέτρα σε λιμάνια και τελωνεία ώστε να υπάρχει καταγραφή εισαγωγών, εξασφάλιση ιχνηλασιμότητας και αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων;»
Η Απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απάντηση του κ. Hansen εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
1. «Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη σχετικά με την ύπαρξη μονοπωλίου στον τομέα του ελαιόλαδου. Ο ελαιοκομικός τομέας της ΕΕ είναι δομημένος γύρω από εκατοντάδες επιχειρήσεις με διαφορετικές στρατηγικές αγοράς και με διαφορετικό προσανατολισμό στην ποιότητα, από μεγάλους φορείς εκμετάλλευσης και γεωργικούς συνεταιρισμούς έως μικρούς παραγωγούς.
Το ελαιόλαδο πωλείται σε ευρύ φάσμα αγορών: Σύγχρονο λιανικό εμπόριο, καταστήματα γαστρονομικών προϊόντων, ηλεκτρονικές πωλήσεις ή απευθείας από τους γεωργούς στους καταναλωτές. Οι εισαγωγές ελαιόλαδου ανήλθαν σε 180.000 τόνους για την περίοδο 2024/25, εκ των οποίων το 68% επανεξήχθη σε τρίτες χώρες. Η Πορτογαλία εισήγαγε 4.500 τόνους κατά την ίδια περίοδο. Η επισήμανση της προέλευσης είναι υποχρεωτική για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, ενώ η επισήμανση προϊόντων μη ενωσιακής προέλευσης ως προϊόντων ενωσιακής προέλευσης απαγορεύεται και μπορεί να συνιστά περίπτωση απάτης στον τομέα των τροφίμων.
2. Το ισχύον σύστημα εξασφαλίζει την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων που διατίθενται στην αγορά, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ. Τα κύρια κράτη-μέλη παραγωγής ελαιόλαδου διαθέτουν ήδη ή αναπτύσσουν συστήματα πλήρους ιχνηλασιμότητας, τα οποία διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ελέγχου. Ωστόσο, η Επιτροπή παραμένει προσηλωμένη στη βελτίωση της ιχνηλασιμότητας και στηρίζει τα κράτη-μέλη στην ανάπτυξη και την εναρμόνιση των μητρώων όσον αφορά την καταγραφή των κινήσεων ελαιόλαδου, αναγνωρίζοντας παράλληλα τον σχετικό διοικητικό φόρτο.
3. Η ΕΕ διαθέτει ολοκληρωμένο τελωνειακό πλαίσιο για την καταγραφή των εισαγόμενων εμπορευμάτων και την παροχή αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων. Οι τελωνειακές αρχές καταγράφουν ηλεκτρονικά τις διασαφήσεις εισαγωγής και συλλέγουν εναρμονισμένα δεδομένα που χρησιμοποιούνται τόσο για τους ελέγχους όσο και για την παραγωγή εμπορικών στατιστικών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δημοσιεύει η Eurostat. Η μεταρρύθμιση της τελωνειακής ένωσης θα ενισχύσει περαιτέρω αυτές τις ικανότητες μέσω της δημιουργίας τελωνειακού κόμβου δεδομένων της ΕΕ. Τα τελωνειακά δεδομένα χρησιμοποιούνται επίσης για την ανάλυση κινδύνου και την καταπολέμηση της απάτης, καθώς συμβάλλουν στον εντοπισμό ύποπτων εμπορικών ροών και πιθανών πρακτικών καταστρατήγησης.»
Συγκριτικός Πίνακας Θέσεων: ΚΚΕ vs Ευρωπαϊκή Επιτροπή
| Θεματική | Θέση ΚΚΕ (Λ. Νικολάου – Αλαβάνος) | Απάντηση Κομισιόν (C. Hansen) |
| Δομή Αγοράς & Τιμές | Πίεση τιμών από μονοπώλια, βιομηχάνους και μεγάλες αλυσίδες λιανικής. | Πολυσυλλεκτική αγορά με εκατοντάδες επιχειρήσεις, συνεταιρισμούς και απευθείας πωλήσεις. |
| Εισαγωγές & “Ελληνοποιήσεις” | Τριγωνικές εισαγωγές (π.χ. Τυνησία μέσω Πορτογαλίας) και “βάφτισμα” λαδιού ως ευρωπαϊκού. | 180.000 τόνοι εισαγωγές (68% επανεξαγωγή). Η ψευδής επισήμανση συνιστά απάτη και απαγορεύεται. |
| Ιχνηλασιμότητα & Έλεγχοι | Παραπομπή σε έκθεση Ελεγκτικού Συνεδρίου που διαπιστώνει κενά στην προέλευση. | Το πλαίσιο διασφαλίζει ιχνηλασιμότητα. Στήριξη στα κράτη-μέλη για εναρμόνιση των μητρώων. |
| Τελωνεία & Στατιστικά | Ανάγκη αυστηρών μέτρων στα λιμάνια για την αποτροπή χειραγώγησης στοιχείων. | Πλήρης ηλεκτρονική καταγραφή διασαφήσεων. Ενίσχυση μέσω του νέου Τελωνειακού Κόμβου Δεδομένων. |
