Παρέμβαση ΕΕ για την προστασία των εξαγωγών ελαιολάδου και ελιών σε Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία μετά από ερώτηση Γ. Μανιάτη

Η Κομισιόν επιβεβαιώνει επίσημες ενέργειες στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και διμερείς συναντήσεις, κατόπιν παρέμβασης του Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, για την προστασία των προϊόντων της Μεσογειακής Διατροφής.

FARENEWS.GR: ΠΟΛΙΤΙΚΗ / ΑΓΡΟΤΙΚΆ 

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. Θετική και άμεση ήταν η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την προστασία των ευρωπαϊκών και ελληνικών εξαγωγών ελαιολάδου και επιτραπέζιων ελιών στις αγορές της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, σε συνέχεια σχετικής παρέμβασης που πραγματοποίησε ο Αντιπρόεδρος της Ομάδας των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης.

Το διακύβευμα της πρότασης P1067 και το σύστημα HSR

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση προκλήθηκε από την πρόταση (P1067) της Ανεξάρτητης Διακρατικής Αρχής Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας (FSANZ) για την υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος εμπρόσθιας διατροφικής επισήμανσης «Health Star Rating» (HSR) σε όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα.

Όπως επεσήμανε ο Γιάννης Μανιάτης, ο αλγόριθμος του συστήματος HSR δίνει υπέρμετρη βαρύτητα σε μεμονωμένους διατροφικούς δείκτες, αδικώντας εμβληματικά προϊόντα της Μεσογειακής Διατροφής, όπως το ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές. Παραβλέποντας τα φυσικά βιοδραστικά συστατικά και τα επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη τους, το μέτρο απειλεί να δημιουργήσει τεχνικά εμπόδια σε μια αγορά στρατηγικής σημασίας (με εισαγωγές άνω των 42.000 τόνων ελαιολάδου την περίοδο 2024-2025).

Η επίσημη απάντηση της Κομισιόν και οι ενέργειες στον ΠΟΕ

Απαντώντας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Αντιπρόεδρος Maroš Šefčovič επιβεβαίωσε ότι η Κομισιόν παρακολουθεί στενά το ζήτημα και έχει ήδη αναλάβει συγκεκριμένες δράσεις:

  • Επίσημες Παρατηρήσεις στον ΠΟΕ: Υποβλήθηκαν επίσημες παρατηρήσεις εξ ονόματος της Ε.Ε. μετά την κοινοποίηση Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

  • Διμερείς Επαφές: Το θέμα τέθηκε σε διμερή συνάντηση με την Αυστραλία στο περιθώριο της συνεδρίασης της επιτροπής Τεχνικών Εμποδίων στο Εμπόριο (ΤΕΕ) του ΠΟΕ, καλώντας τη χώρα να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις αντί της υποχρεωτικής επισήμανσης.

  • Τήρηση Κανόνων Ανταγωνισμού: Η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι τεχνικοί κανονισμοί πρέπει να είναι αναλογικοί, να μην εισάγουν διακρίσεις και να μην δημιουργούν περιττά εμπόδια στο διεθνές εμπόριο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να συνεχίσει τον θεσμικό διάλογο για τη διασφάλιση των ευρωπαϊκών εξαγωγικών συμφερόντων.

Το Πλήρες Κείμενο Ερώτησης και Απάντησης

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης (E-002702/2026)

Προς την Επιτροπή | Άρθρο 144 του Κανονισμού

Γιάννης Μανιάτης (S&D)

Θέμα: Προστασία ελαιόλαδου και επιτραπέζιας ελιάς από την πρόταση (P1067) της Ανεξάρτητης Διακρατικής Αρχής Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας (FSANZ)

«Η ανεξάρτητη διακρατική αρχή Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας (FSANZ) έθεσε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση πρόταση (P1067) για υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος εμπρόσθιας διατροφικής επισήμανσης «Health Star Rating» (HSR) σε όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα.

Σύμφωνα με τεχνικές παρατηρήσεις, ο αλγόριθμος στον οποίο βασίζεται η λειτουργία του συστήματος HSR δίνει υπέρμετρη βαρύτητα σε μεμονωμένους διατροφικούς δείκτες, χωρίς να αξιολογείται επαρκώς η συνολική διατροφική αξία συγκεκριμένων προϊόντων, οδηγώντας τους καταναλωτές σε παραπλανητικά συμπεράσματα, αλλά και δημιουργώντας εμπορικές στρεβλώσεις εις βάρος ευρωπαϊκών προϊόντων υψηλής διατροφικής και πολιτιστικής αξίας.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων προϊόντων αποτελούν το ελαιόλαδο και η επιτραπέζια ελιά, θεμελιώδη στοιχεία της αναγνωρισμένης από την UNESCO Μεσογειακής Διατροφής, για τα οποία ο αλγόριθμος δεν λαμβάνει υπόψιν ούτε τα φυσικά βιοδραστικά συστατικά τους ούτε τα τεκμηριωμένα επιστημονικά οφέλη μιας ισορροπημένης κατανάλωσής τους.

Δεδομένου ότι η Αυστραλία αποτελεί αγορά στρατηγικής σημασίας, με εισαγωγές 42.272 τόνων ελαιόλαδου κατά την περίοδο 2024-2025, η πιθανή εφαρμογή του HRS ενδέχεται να δημιουργήσει τεχνικό εμπόδιο στο εμπόριο, πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών και ελληνικών εξαγωγών.

Ερωτάται η Επιτροπή:

  1. Έχει αξιολογήσει τις επιπτώσεις της πρότασης P1067 στις εξαγωγές ευρωπαϊκού ελαιόλαδου και επιτραπέζιων ελιών;

  2. Κατά την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι η πρόταση P1067 συμβατή με τη συμφωνία του ΠΟΕ για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο;

  3. Προτίθεται να εγγράψει το συγκεκριμένο θέμα στον θεσμικό διάλογο ΕΕ-Αυστραλίας για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο;»

Απάντηση του κ. Šefčovič εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

(19.8.2026)

«Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις στα καθεστώτα επισήμανσης των τροφίμων τόσο της Αυστραλίας όσο και της Νέας Ζηλανδίας και εξετάζει ενεργά τις πιθανές επιπτώσεις τους στις εξαγωγές της ΕΕ, ιδίως στο ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές.

Σε απάντηση στην κοινοποίηση της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας προς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) σχετικά με το προβλεπόμενο υποχρεωτικό σύστημα «Health Star Rating» (HSR), η Επιτροπή υπέβαλε παρατηρήσεις εξ ονόματος της ΕΕ, ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με το προτεινόμενο μέτρο και υπενθυμίζοντας τους κανόνες της συμφωνίας για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο (ΤΕΕ). Ειδικότερα, υπογράμμισε ότι οι τεχνικοί κανονισμοί πρέπει να επιδιώκουν θεμιτούς στόχους, αποφεύγοντας παράλληλα τα περιττά εμπόδια στο εμπόριο. Η Επιτροπή ζήτησε επίσης πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο στο διεθνές εμπόριο και τον βαθμό στον οποίο η νέα αυτή πρόταση θα πρέπει να εφαρμόζεται στα εισαγόμενα προϊόντα, μεταξύ άλλων και για τους εμπορικούς εταίρους που διαθέτουν ήδη παρόμοια ή ισοδύναμα συστήματα επισήμανσης.

Στο περιθώριο της συνεδρίασης της επιτροπής ΤΕΕ του ΠΟΕ τον Ιούλιο του 2026, η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης διμερή συνάντηση με εκπροσώπους της Αυστραλίας, κατά την οποία τέθηκε το ζήτημα αυτό. Η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι τεχνικοί κανονισμοί μπορούν να επιδιώκουν θεμιτούς στόχους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εισάγουν διακρίσεις και είναι αναλογικοί. Η Επιτροπή τόνισε επίσης ότι τα συστήματα διατροφικής επισήμανσης στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας ποικίλλουν σε διεθνές επίπεδο και επί του παρόντος δεν υπάρχει ενιαίο μοντέλο που να έχει συμφωνηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, και κάλεσε την Αυστραλία να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις αντί της υποχρεωτικής επισήμανσης.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνομιλεί με την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία για το θέμα αυτό στο πλαίσιο της επιτροπής ΤΕΕ και των σχετικών διμερών επαφών και θα παρέχει επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη της κατάστασης.»