Με την ανακοίνωση της ολοκλήρωσης του Διαχειριστικού Σχεδίου για τον Μυστρά εντός του 2026 και την ανάδειξη του Παλατιού των Δεσποτών σε κεντρικό πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου, το Υπουργείο Πολιτισμού θέτει τις βάσεις για τη νέα εποχή της βυζαντινής καστροπολιτείας.

ΑΘΗΝΑ / ΣΠΑΡΤΗ – Την έναρξη μιας θεμελιώδους αλλαγής στον τρόπο διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς σηματοδότησε η ημερίδα του Υπουργείου Πολιτισμού στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ). Υπό τον τίτλο «Ελληνικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς: Στρατηγικό όραμα και Διαχειριστικά Σχέδια», η Υπουργός Λίνα Μενδώνη παρουσίασε το νέο, δυναμικό μοντέλο διαχείρισης που θωρακίζει τα μνημεία απέναντι στην κλιματική κρίση και τις τουριστικές πιέσεις.

Ο Μυστράς στο επίκεντρο του «Οδικού Χάρτη»

Στο πλαίσιο του έργου, το οποίο χρηματοδοτήθηκε με 1,4 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2014-2020, ο Μυστράς αποτελεί έναν από τους εμβληματικούς χώρους των οποίων τα Σχέδια Διαχείρισης ολοκληρώνονται εντός του τρέχοντος έτους.

Όπως τόνισε η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων, Τζούλια Παπαγεωργίου, ο Μυστράς εισέρχεται σε φάση πλήρους αναβάθμισης με:

• Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης και βελτίωσης της προσβασιμότητας.

• Νέες εκθεσιακές υποδομές, που καθιστούν το Παλάτι των Δεσποτών τον λειτουργικό και ιστορικό πυρήνα ολόκληρου του αρχαιολογικού χώρου.

Μιχάλης Βακαλόπουλος: «Ζωντανός ιστορικός χώρος για την κοινωνία»

Παρών στις εργασίες ήταν ο Δήμαρχος Σπάρτης, Μιχάλης Βακαλόπουλος, ο οποίος υπογράμμισε το άριστο επίπεδο συνεργασίας με την ηγεσία του ΥΠΠΟ. Ο κ. Βακαλόπουλος επισήμανε ότι τα νέα Διαχειριστικά Σχέδια δεν είναι μια τυπική υποχρέωση προς την UNESCO, αλλά ένα εργαλείο που μετατρέπει την πολιτιστική αξία σε πραγματική αναπτυξιακή δυνατότητα για την τοπική κοινωνία.

«Στόχος μας είναι η ενσωμάτωση του Μυστρά στην τοπική και παγκόσμια κοινωνία ως ζωντανού ιστορικού χώρου και όχι μόνο η παθητική διαφύλαξή του», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος.

Καινοτομία και Τεχνητή Νοημοσύνη

Η ημερίδα ανέδειξε επίσης την ενσωμάτωση της τεχνολογίας αιχμής στη διαχείριση των μνημείων. Σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Υπουργείο δημιουργεί μια γνωσιακή υποδομή που χρησιμοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM), επιτρέποντας στα στελέχη του ΥΠΠΟ να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις βασισμένες σε ψηφιοποιημένα δεδομένα.

Θεσμική θωράκιση

Η Υπουργός Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε τη θεσμοθέτηση της διαδικασίας μέσω προσθήκης στον Αρχαιολογικό Νόμο (4858/2021). Πλέον, η ύπαρξη Διαχειριστικού Σχεδίου καθίσταται υποχρεωτική για κάθε οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο της χώρας, διασφαλίζοντας τη διοικητική συνέχεια και την επιλεξιμότητα για χρηματοδοτήσεις από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠΠΟ Γιώργος Διδασκάλου, οι Περιφερειάρχες Ηπείρου και Ιονίων Νήσων, καθώς και δήμαρχοι από περιοχές που φιλοξενούν μνημεία UNESCO, όπως οι Δελφοί, η Επίδαυρος και το Ζαγόρι.