Τα συγκεντρωτικά στοιχεία του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) αποτυπώνουν την ανοδική πορεία του δημόσιου δανεισμού, τις αναγνωστικές προτιμήσεις του κοινού και τους πρωταγωνιστές της χρονιάς.
FARENEWS.GR: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΑΘΗΝΑ. Νέα αύξηση κατέγραψε ο δημόσιος δανεισμός βιβλίων το 2025, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο των δημόσιων, δημοτικών και παιδικών βιβλιοθηκών στην πρόσβαση των πολιτών στον πολιτισμό και τη γνώση. Τα συγκεντρωτικά στοιχεία που δημοσιοποίησε ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) αποτυπώνουν τη δυναμική της φιλαναγνωσίας στην Ελλάδα, καθώς και τους πιο δημοφιλείς τίτλους και δημιουργούς.
Αύξηση δανεισμών και συμμετοχή βιβλιοθηκών
Σύμφωνα με τα στοιχεία που απέστειλαν οι φορείς που ανταποκρίθηκαν στην έρευνα (Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, 25 δημόσιες, 54 δημοτικές και 5 παιδικές βιβλιοθήκες):
-
Καταγράφηκαν 876.885 συνολικοί δανεισμοί το 2025, έναντι 846.225 το 2024 (αύξηση +3,6%).
-
Με αναγωγή στο σύνολο των βιβλιοθηκών της χώρας, ο συνολικός αριθμός εκτιμάται ότι προσεγγίζει τα 2.000.000 δανεισμούς.
-
Οι δημοτικές βιβλιοθήκες συγκέντρωσαν τη μερίδα του λέοντος με 65,85% (577.410 δανεισμοί), ενώ οι δημόσιες κάλυψαν το 34,15% (299.475 δανεισμοί).
Παράλληλα, ο ΟΣΔΕΛ επισημαίνει την ανάγκη ψηφιακής αναβάθμισης των υποδομών, καθώς αρκετές βιβλιοθήκες δήλωσαν αδυναμία εξαγωγής ή αποστολής ψηφιακών δεδομένων.
Κυριαρχεί η μυθοπλασία – Σταθερές προτιμήσεις σε παλαιότερους τίτλους
Η μυθοπλασία ενηλίκων αποτελεί τη δημοφιλέστερη κατηγορία με 389.638 δανεισμούς (44,5%), ενώ ακολουθούν η παιδική μυθοπλασία (17,4%), τα παιδικά εικονογραφημένα (13,7%) και τα επιστημονικά βιβλία (7,0%).
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η παλαιότητα των βιβλίων που επιλέγουν οι αναγνώστες:
-
Έκδοση τελευταίας 5ετίας: 24,5%
-
Έκδοση 6–10 ετών: 24,5%
-
Έκδοση 11–15 ετών: 18,0%
-
Έκδοση 16–20 ετών: 13,2%
-
Έκδοση άνω των 20 ετών: 19,8%
Η στροφή σε παλαιότερες εκδόσεις αποδίδεται τόσο στη διαχρονικότητα των έργων όσο και στους περιορισμένους πόρους των βιβλιοθηκών για την αγορά νέων τίτλων.
Οι πρωταγωνιστές των κατατάξεων
Η Λένα Μαντά αναδείχθηκε η πιο δημοφιλής συγγραφέας στις προτιμήσεις του κοινού, καταλαμβάνοντας τις πρώτες 5 θέσεις της κατάταξης (με 1ο το «Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι») και συνολικά 16 τίτλους στους πρώτους 50.
Στις υπόλοιπες κατηγορίες ξεχώρισαν:
-
Έλληνες Συγγραφείς: Στην 1η θέση παραμένει ο Ευγένιος Τριβιζάς, ακολουθούμενος από τις Λένα Μαντά, Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη, Χρυσηίδα – Χρύσα Δημουλίδου και Μαρία Τζιρίτα.
-
Εκδοτικοί Οίκοι: Στην κορυφή βρίσκονται οι εκδόσεις Ψυχογιός (εξέδωσαν 38 από τους 50 πρώτους τίτλους), Μεταίχμιο, Πατάκης, Διόπτρα και Λιβάνης.
-
Ξένοι Συγγραφείς: Πρώτος στις προτιμήσεις είναι ο Γερμανός Jürgen Banscherus (δημιουργός του Ντετέκτιβ Κλουζ), ακολουθούμενος από την Elisabetta Maria Dami και τον Jeff Kinney.
-
Έλληνες Εικονογράφοι & Μεταφραστές: Στην 1η θέση των εικονογράφων βρίσκεται η Ναταλία Καπατσούλια, ενώ στους μεταφραστές προηγείται η Μαρία Αγγελίδου.
Ο θεσμός της εύλογης αμοιβής
Όπως σημειώνει ο ΟΣΔΕΛ, η καταγραφή των δεδομένων δημόσιου δανεισμού είναι καθοριστική για την αποτελεσματική εφαρμογή του θεσμού της εύλογης αμοιβής, διασφαλίζοντας ότι οι δημιουργοί και οι εκδότες αποζημιώνονται δίκαια για τη χρήση των έργων τους. Παράλληλα, καθίσταται σαφής η ανάγκη ενίσχυσης των βιβλιοθηκών με ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους για τον εμπλουτισμό των συλλογών τους.