Μια από τις πλέον σκληρές ομιλίες των τελευταίων ετών εκφώνησε ο Αντώνης Σαμαράς από το βήμα της Βουλής. Ο πρώην πρωθυπουργός επέλεξε να απαντήσει ευθέως στον Κυριάκο Μητσοτάκη για τη φράση περί «επαγγελματιών ανησυχούντων». Συγκεκριμένα, ο κ. Σαμαράς αντέστρεψε το επιχείρημα, κάνοντας λόγο για «ερασιτέχνες εφησυχασμένους» που διαχειρίζονται τις τύχες της χώρας. Με αυτόν τον τρόπο, ο πρώην πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας επισημοποίησε το χάσμα που τον χωρίζει από το Μέγαρο Μαξίμου σε όλα τα κρίσιμα μέτωπα.
Το κατηγορητήριο για την εσωτερική πολιτική
Αρχικά, ο Αντώνης Σαμαράς παρέθεσε ένα εκτενές «κατηγορητήριο» για την κατάσταση της χώρας. Ειδικότερα, ανέφερε ότι η ανησυχία του αποτελεί πράξη συνείδησης απέναντι στην ακρίβεια, την αισχροκέρδεια και τη διαφθορά. Ταυτόχρονα, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στο θέμα των υποκλοπών, τονίζοντας ότι η υπόθεση αγγίζει και τον ίδιο προσωπικά. Επιπλέον, εξαπέλυσε βέλη για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, την κρίση στέγης και τη δηλητηρίαση της δημοκρατίας από «πληρωμένα τρολ».
Εξωτερική πολιτική και «επικοινωνιακά show-offs»
Στη συνέχεια, ο πρώην πρωθυπουργός εστίασε στην εξωτερική πολιτική της χώρας. Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση στερείται διορατικότητας και επενδύει σε επικοινωνιακές κινήσεις χωρίς βάθος. Μάλιστα, κατηγόρησε την ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών για μια πολιτική που κινείται «όπου φυσάει ο άνεμος». Παράλληλα, πρότεινε τη μόνιμη συστάθμευση ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Κύπρο. Σύμφωνα με τον ίδιο, μια τέτοια κίνηση θα αποδυνάμωνε στην πράξη το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» του Ερντογάν.
Η «Κερκόπορτα» στις ενεργειακές συμβάσεις
Ακολούθως, ο κ. Σαμαράς επικέντρωσε την κριτική του στις συμβάσεις για τις εξορύξεις με τη Chevron και την HelleniQ Upstream. Κατήγγειλε ότι για πρώτη φορά εισάγονται όροι που υπονοούν τη δυνητική απομείωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι η διατύπωση για «πλευρικά όρια» ανοίγει την Κερκόπορτα για την αποδοχή του παράνομου Τουρκολιβυκού μνημονίου. Εξαιτίας αυτού, κατηγόρησε την κυβέρνηση για ψέματα, καθώς ισχυριζόταν ότι οι συμβάσεις θωρακίζουν τη χώρα, ενώ στην πραγματικότητα δημιουργούν επικίνδυνα νομικά κενά.
Καταλήγοντας, ο Αντώνης Σαμαράς ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να σιωπήσει. Συνεπώς, η παρέμβασή του θέτει τη Νέα Δημοκρατία ενώπιον μιας βαθιάς εσωτερικής κρίσης ταυτότητας. Εξάλλου, ο πρώην πρωθυπουργός υπενθύμισε τις δικές του πρωτοβουλίες για τις εξορύξεις το 2012, κατηγορώντας τη σημερινή ηγεσία για «μετάλλαξη» και κατευναστική στάση έναντι της Τουρκίας.
Αναλυτικά η ομιλία:
Σήμερα δεν σκοπεύω να εκφράσω τις ανησυχίες μου:
-Για την ακρίβεια και την αισχροκέρδεια.
-Για την διαφθορά, που καταγγέλλεται πια και με τη βούλα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
-Για τις υποκλοπές, που αφορούν και μένα προσωπικά. Και το λέω τώρα που ολοκληρώθηκε η δίκη…
-Για τα πληρωμένα τρόλς, που εμένα δεν μπορούν να με ακουμπήσουν, αλλά που δηλητηριάζουν τη Δημοκρατία μας.
-Για την κρίση στέγης και ενοικίων.
-Για το αγροτικό πρόβλημα, και τη Μερκοσούρ.
-Για το δημογραφικό και την αποδυνάμωση της ελληνικής περιφέρειας.
-Για τους παράνομους μετανάστες και τις νέες ροές που θα φέρει ο Πόλεμος.
-Για την διαρκή υποχώρηση της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας.
-Για την κοινωνία της κόπωσης και για τον πολύ τον κόσμο, που χάνει καθημερινά την αγοραστική του δύναμη.
Δεν θα εκφράσω για όλα αυτά σήμερα τις ανησυχίες μου…
Κι έτσι δεν θα στενοχωρηθεί ο κ. Πρωθυπουργός, ώστε να αρχίσει πάλι να μιλάει για «επαγγελματίες ανησυχούντες» και «πατριώτες του καναπέ»…
Πάντως αναρωτιέμαι: Όταν μιλάει ο Πρωθυπουργός για “επαγγελματίες ανησυχούντες”, τι να εννοεί; Ότι κάποιοι ανησυχούν για οικονομικά οφέλη; Ποιους εννοεί;
Τα κυβερνητικά μήντια παραπέμπουν σε εμένα και στον Κώστα Καραμανλή. Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι – ειδικά ο κ. Μητσοτάκης – κατηγορεί τους δυο πρώην πρωθυπουργούς της Ελλάδας και προέδρους της παράταξης, ότι έχουμε ως “επάγγελμα” την έκφραση εθνικών ανησυχιών.
Εάν όμως έχουν δίκιο τα “παπαγαλάκια” του, τότε το πράγμα αλλάζει. Γιατί τότε ο κ. Μητσοτάκης θα πρέπει να ανησυχεί. Και μένω εδώ…
Οι διεθνείς εξελίξεις αναδεικνύουν τη σημασία της γεωπολιτικής και της διορατικότητας. Σπεύδω να πω ότι, δυστυχώς, ο πρωθυπουργός και η εξωτερική πολιτική δεν χαρακτηρίζονται από διορατικότητα, αλλά από επικοινωνιακά show-offs.
Είναι το Δόγμα του «όπου φυσαει ο άνεμος». Δηλαδή το δόγμα του ρηχού και το βραχυπρόθεσμου.
Να δούμε λοιπόν τι συμβαίνει στον κόσμο, και το τι πιθανώς θα συμβεί.
Υπάρχουν δύο βασικές αναγνώσεις, όχι κατ’ ανάγκη αντικρουόμενες, πέρα από τα χαοτικά σενάρια.
Στην πρώτη, η Αλάσκα του Τραμπ και Πούτιν έχει ήδη ξαναμοιράσει τον κόσμο. Η Αμερική επιχειρεί να αλλάξει την παγκόσμια γεωπολιτική δομή. Φαίνεται να επιδιώκει τη χάραξη ενός νέου εμπορικού δρόμου, του IΜEC, από την Ινδία μέχρι και την Ευρώπη, δια των Αραβικών κρατών, και δυνητικά και του Ιράν.
Και ταυτόχρονα επιδιώκει επαναφορά των ορυκτών καυσίμων, με στόχο τη φτηνή ενέργεια ως απαραίτητη προϋπόθεση για το Δυτικό κόσμο. Για να επανακτήσει τη χαμένη ανταγωνιστικότητά του, ειδικά έναντι της Κίνας.
Διότι, ο IMEC είναι η εναλλακτική οδός από αυτό που οικοδομεί η Κίνα, τον one belt-one road. Και μέσα σε όλα αυτά, διαφαίνεται κι ένας πολυσήμαντος πιθανός συμβιβασμός Αμερικής-Ρωσίας.
Στη δεύτερη ανάγνωση, οι ΗΠΑ έχουν στόχο τη δημιουργία ρωγμών στον εσωτερικό χώρο της «Ευρασίας», ώστε να σταματήσει η συσπείρωση όλων αυτών των κρατών εναντίον της Δύσης. Έτσι προέκυψε και το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ, στο οποίο συμμετέχουν και χώρες των BRICS.
Τώρα, ειδικά για τη Μέση Ανατολή, προσέξτε το εξής: πρίν 35 χρόνια όλα τα αραβικά κράτη ήταν αντίθετα με το Ισραήλ, που μόνο σύμμαχό του είχε τότε την Τουρκία. Σήμερα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: Ολοι οι Άραβες είναι με το Ισραήλ, που έχει πια απέναντί του μόνο το Ιράν και την Τουρκία.
Μια Τουρκία που ενώ επί δεκαετίες εμφανιζόταν ως προπύργιο της Δύσης έναντι της Ρωσίας και του Ιράν, αισθανεται τώρα να χάνει το ρόλο της στην περιοχή: και βλέπει να απειλείται και από τους Κούρδους και απο το Ισραήλ. Ο φόβος της γίνεται πια υπαρξιακός…
Από όλα αυτά που σας ανέφερα, λείπει βεβαίως ένας παίκτης: η Ευρώπη!
Αμήχανη σήμερα, παρακολουθεί τις εξελίξεις και οι ηγέτες της αλλάζουν κάθε δυό λεπτά άποψη για τα πάντα. Δεν ξέρουν τι να κάνουν με την Αμερική, με τη Ρωσία, αλλά και με την Ουκρανία πλέον και με την Κίνα, το Ισραήλ, το Ιράν, την Παλαιστίνη, ακόμα και με την ίδια τους την επικράτεια, δηλαδή την Κύπρο μας!
Κι έρχομαι στην Κύπρο. Η γεωπολιτική συγκυρία είναι ιδανική ευκαιρία που δεν πρέπει να πάει χαμένη. Η Κύπρος είναι ευρωπαϊκό έδαφος, το σύνορο της Ευρώπης. Γι αυτό και η μόνιμη συστάθμευση στο νησί ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι επιβεβλημένη! Διότι γίνεται αντιληπτό από όλους ότι η παλαιά αμυντική αρχιτεκτονική στην περιοχή μας δεν δουλεύει, κι επομένως η συστάθμευση δεν θα αποτελέσει πρόβλημα, αλλά λύση αποδεκτή και από την Αμερική. Για εμάς, όμως, θα είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη, γιατί θα αποδυνάμωνε στην πράξη τη “γαλάζια πατρίδα” του Ερντογάν.
Η αποστολή φρεγατών κι αεροσκαφών στην Κύπρο, οι Patriot στην Κάρπαθο, αλλά και η συμφωνία με τη Βουλγαρία, είναι αυτονόητες και θετικές κινήσεις. Σωστά η κυβέρνηση αντέδρασε γρήγορα. Προσέξτε όμως: δεν αντέδρασε στην Κάσο, που – για να μη ξεχνιόμαστε – κείται εγγύτερα από την Κύπρο. Ενώ η τουρκική Νavtex που χωρίζει το Αιγαίο στη μέση, εξακολουθεί να ισχύει. Οι κινήσεις επομένως που κάνουμε, δεν πρέπει να εξελιχθούν σε χειρονομίες εντυπωσιασμού. Γιατί πρέπει να έχουμε πολιτική έναντι της Τουρκίας κι όταν θα έχει λήξει ο συναγερμός με το Ιράν. Ενώ για την ώρα απέναντι στην Τουρκία, εκπέμπουμε θολά και κατευναστικά μόνο μηνύματα.
Εδώ και χρόνια μιλάω για το δόγμα της Αποτροπής. Αποτροπή χρειαζόμαστε έναντι της Τουρκιας που μας απειλεί συνεχώς. Κι οχι έναντι του μακρινού Ιράν που μας απείλησε για 15μέρες…
Κι αυτό στην Πολιτική δεν ονομάζεται “ανησυχία”. Διορατικότητα ονομάζεται. Να βλέπεις τις ευκαιρίες που υπάρχουν. Και τους κινδύνους. Να φτιάχνεις συμμαχίες κατά κοινού εχθρού, όχι τη στιγμή της κρίσης, αλλά πολύ νωρίτερα. Κι όταν κανείς δεν τις φαντάζεται. Να καταγγέλλεις τις υποκλίσεις, την υποχωρητικότητα και τον κατευνασμό, το γκριζάρισμα στο Αιγαίο, το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας με το σύμφωνο Φιλίας. Μιας Τουρκίας η οποία δεν είναι τόσο ισχυρή όσο κάποιοι νομίζουν. Και σας ρωτάω: η Τουρκία που στέλνει νέο στρατό τώρα στην κατεχόμενη Κύπρο, εξακολουθεί να είναι…φίλη μας;
Διορατικότητα λέγεται όταν το 2004 εγώ τάχθηκα, δίπλα στον τότε Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, κατά του σχεδίου Αναν στην Κύπρο, σε αντίθεση με άλλους γνωστούς, «δήθεν ρεαλιστές». «Χαμένη ευκαιρία» μας έλεγαν. Και μας κατηγορούσαν ως «αδρανείς» και «υπερπατριώτες». Φανταστείτε λοιπόν να ίσχυε σήμερα το σχέδιο Αναν στην Κύπρο. Το οποίο προέβλεπε εκ περιτροπής Πρόεδρο Δημοκρατίας. Και σήμερα, φανταστείτε να ήταν Τουρκοκύπριος ο Πρόεδρος. Θα μπορούσε η Ελλάδα να στείλει έστω και μισή φρεγάτα εκεί; Καταλαβαίνετε το λάθος του Κατευνασμού;
Κι αφού μιλάμε για διορατικότητα, σας αποκαλύπτω σήμερα, ότι το 2013 και το 2014, όταν προχωρούσαμε στα «τρίγωνο» Ελλάδα- Κύπρος-Ισραήλ και Ελλάδα-Κύπρος-Αίγυπτος, πολλές φωνές και μέσα στην παράταξη και στην Αντιπολίτευση και στο υπουργείο Εξωτερικών ακόμα, επέμεναν να μη προχωρήσουμε. Ασφαλώς δεν τους άκουσα…
Διορατικότητα λέγεται ακόμα όταν από το 2012, ως πρωθυπουργός, δημοπρατούσα τα οικόπεδα και μίλαγα για εξορύξεις και ενεργειακή αυτάρκεια. Σε αντίθεση με τον πρωθυπουργό, που στον ΟΗΕ το 2021, δήλωνε ότι είναι “χαμένη υπόθεση ο ορυκτός πλούτος” και ήταν φανατικά υπέρ της πράσινης ενέργειας. Και σήμερα εσείς, η μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία, μού κάνετε εμένα και μάθημα για τις εξορύξεις; Ημαρτον!
Προφανώς και είμαι υπέρ του να γίνουν και άμεσα εξορύξεις.
Και να αυτό που σας είπα νωρίτερα, για τα θολά, κατευναστικά, μηνύματα. Η παράγραφος 3 του άρθρου 30 είναι απαράδεκτη. Προφανώς η σύμβαση της Σέβρον δεν αλλάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Ομως εδώ κάτι ψηφίζουμε και κάτι νομοθετούμε με την υπογραφή της Ελληνικής Δημοκρατίας. Όπως βεβαίως είχαμε νομοθετήσει όλοι μαζί και το 2019 με την Τοτάλ, πάλι για τα οικόπεδα της Κρήτης. Τότε όμως δεν υπήρχε τέτοια παράγραφος! Τι άλλαξε και φέρατε για πρωτη φορα αυτή τη διατύπωση; Το μόνο καινούργιο έκτοτε είναι το Τουρκολιβυκό μνημόνιο, το παράνομο.
Λέτε λοιπόν ότι θωρακίζετε το Δημόσιο από τις τυχόν απαιτήσεις της ιδιωτικής εταιρείας. Σε ποια περίπτωση; Στην περίπτωση μας λέτε, συμφωνίας της Ελλάδας και “ενός ή περισσοτέρων γειτονικών κρατών” για οριοθέτηση ΑΟΖ.
Ποιά είναι τα «περισσότερα γειτονικά κράτη» περα από τη Λιβύη; Γιατι με την Αίγυπτο δεν υπάρχει εκεί εκκρεμότητα. Με αυτόν τον όρο, ανοίγει η «Κερκόπορτα» για το Τουρκολυβικό.
Τόσο απλά, τόσο καθαρά, αυτό υπονοεί η διάταξη… Δεν καταλαβαίνετε ότι εμείς οι ίδιοι φαίνεται να δεχόμαστε ότι θα μειωθεί η περιοχή που μισθώνουμε;
Η Ελληνική Δημοκρατία, λοιπόν, με δική της πρωτοβουλία αναγγέλλει, στην ουσία, τη δυνητική απομείωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Και σεις μας αναλύετε τη νομική κατανομή της ευθύνης για την περίπτωση αυτή!
Και με καινοφανείς όρους όπως τα «πλευρικά όρια»… Αυτά όλα είναι αδιανόητα! Αδιανόητα…
Κι όλα αυτά πότε; Οταν μας λέγατε ότι η σύμβαση αυτή δήθεν κουρέλιαζε κι τάχα ακύρωνε το Τουρκολιβυκό μνημόνιο. Τέτοιο ψέμμα!
Και μετά μου λέτε να μην ανησυχώ…
Η ανησυχία μου δεν είναι επιλογή.
Είναι πράξη συνείδησης.
Και να ξέρετε.
Δεν υπάρχουν «επαγγελματίες ανησυχούντες», κύριοι συνάδελφοι.
Ερασιτέχνες εφησυχασμένοι υπάρχουν».
