Σε ένα περιβάλλον έντονων πληθωριστικών πιέσεων και γεωπολιτικής αβεβαιότητας, ο ελληνικός εξαγωγικός τομέας ολοκλήρωσε το 2025 επιδεικνύοντας αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Παρά την ονομαστική υποχώρηση των συνολικών μεγεθών, η οποία οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στη διόρθωση των διεθνών τιμών της ενέργειας, ο «σκληρός πυρήνας» της ελληνικής παραγωγής συνεχίζει να κερδίζει έδαφος στις διεθνείς αγορές.

Η «Διπλή Ανάγνωση» των Αριθμών

Σύμφωνα με την ανάλυση του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ) και του ΚΕΕΜ επί των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, η χρονιά έκλεισε με τις συνολικές εξαγωγές στα 48,60 δισ. ευρώ (μείωση 2,8% από τα 50 δισ. ευρώ του 2024).

Ωστόσο, η πραγματική είδηση κρύβεται στην εικόνα χωρίς τα πετρελαιοειδή. Εκεί, οι ελληνικές επιχειρήσεις κατάφεραν να αυξήσουν τις πωλήσεις τους κατά 2%, φτάνοντας τα 36,92 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι προστέθηκαν 725,6 εκατ. ευρώ «καθαρής» εξαγωγικής αξίας στην ελληνική οικονομία, αντισταθμίζοντας εν μέρει τη μεγάλη πτώση της τάξεως του 14,9% (ή 2,22 δισ. ευρώ) που κατέγραψε ο κλάδος των καυσίμων.

Κλαδικές Τάσεις: Τρόφιμα και Χημικά ως «Ατμομηχανές»

Η ανάλυση ανά κλάδο αποκαλύπτει μια δομική στροφή προς προϊόντα με υψηλότερη προστιθέμενη αξία. Έξι από τις δέκα μεγάλες κατηγορίες προϊόντων έκλεισαν το 12μηνο με θετικό πρόσημο:

• Αγροδιατροφή: Τα Τρόφιμα & Ζώντα Ζώα παραμένουν ο αδιαφιλονίκητος πρωταγωνιστής με αύξηση 9,5%, αγγίζοντας τα 9,04 δισ. ευρώ. Παράλληλα, ο κλάδος Ποτά & Καπνός ενισχύθηκε κατά 7,8%.

• Βιομηχανία & Μεταποίηση: Τα Χημικά (+3,7% στα 6,3 δισ. ευρώ) και τα Διάφορα Βιομηχανικά (+5,1% στα 3,84 δισ. ευρώ) επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα εξάγει πλέον τεχνογνωσία και εξειδικευμένα προϊόντα.

• Οι Πιέσεις: Εκτός από τα καύσιμα, πτωτικά κινήθηκαν τα Μηχανήματα (-2,7%) και τα Λάδια (-3,4%), τα οποία επηρεάστηκαν από τη διακύμανση της παγκόσμιας ζήτησης και των σοδειών.

Η Γεωγραφία των Εξαγωγών και η Εξάρτηση από την Ε.Ε.

Η Ευρώπη παραμένει το «ασφαλές λιμάνι» για τα ελληνικά προϊόντα. Το 2025, το 57,1% των συνολικών εξαγωγών κατευθύνθηκε προς την Ε.Ε., ποσοστό που ανεβαίνει στο 66% αν εξαιρέσουμε τα πετρέλαια.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η πορεία προς τις Τρίτες Χώρες, όπου καταγράφηκε σημαντική μείωση 7,3%. Η υποχώρηση αυτή εξηγείται κυρίως από τον περιορισμό των εξαγωγών καυσίμων, καθώς στις λοιπές κατηγορίες προϊόντων η πτώση ήταν σχεδόν μηδενική (-0,7%).

Το «Αγκάθι» του Εμπορικού Ελλείμματος

Παρά την εξαγωγική προσπάθεια, το εμπορικό έλλειμμα (χωρίς τα πετρελαιοειδή) διογκώθηκε κατά 2,9%, φτάνοντας τα 29,57 δισ. ευρώ. Η αιτία εντοπίζεται στη συνεχιζόμενη αύξηση των εισαγωγών (+2,4% ή 1,55 δισ. ευρώ), γεγονός που καταδεικνύει ότι η εγχώρια κατανάλωση και η επενδυτική δραστηριότητα εξακολουθούν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγόμενα αγαθά.

Η Μηνιαία Διακύμανση

Όπως σημείωσε ο Πρόεδρος του ΠΣΕ, κ. Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, η χρονιά ήταν ένας «μαραθώνιος» με μεταπτώσεις. Ο Δεκέμβριος έκλεισε με οριακή άνοδο (+0,4% χωρίς καύσιμα), αλλά η συνολική εικόνα του έτους δείχνει ότι οι 8 από τους 12 μήνες ήταν ανοδικοί. Οι ισχυρότερες επιδόσεις καταγράφηκαν τον Ιανουάριο (+9,9%) και τον Μάιο (+9,1%), ενώ ο Αύγουστος (-7,1%) ήταν ο πιο δύσκολος μήνας της χρονιάς.

Συμπέρασμα

Το 2025 αφήνει μια παρακαταθήκη σταθερότητας. Η ελληνική εξωστρέφεια δεν είναι πλέον ευκαιριακή, αλλά βασίζεται σε στέρεες βάσεις, με τα τρόφιμα και τα βιομηχανικά είδη να αποτελούν το ανάχωμα απέναντι στις διακυμάνσεις της διεθνούς αγοράς ενέργειας. Το στοίχημα για το 2026 παραμένει η συγκράτηση του εμπορικού ελλείμματος και η περαιτέρω διείσδυση σε αγορές εκτός Ε.Ε.