Στο Περιφερειακό Συμβούλιο Πελοποννήσου μεταφέρθηκε η οργή κατοίκων και αγροτών της Μεσσηνίας για την παραχώρηση της απαλλοτριωμένης γεώτρησης Χανδρινού στην κατασκευαστική κοινοπραξία του οδικού άξονα — Αναλυτική παρουσίαση των θέσεων, των ερωτηματικών και της επερώτησης των Ν. Κουτουμάνου και Γ. Κελλάρη.
FARENEWS.GR: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
ΤΡΙΠΟΛΗ. Σε μείζον πολιτικό, περιβαλλοντικό και αυτοδιοικητικό ζήτημα εξελίσσεται η χρήση της απαλλοτριωμένης γεώτρησης στην Τοπική Κοινότητα Χανδρινού για τις ανάγκες του εργοταξίου του νέου οδικού άξονα Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη. Το θέμα συζητήθηκε εκτενώς στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου της 27ης Ιουλίου, φέρνοντας στην επιφάνεια σοβαρές διαφωνίες σχετικά με τη διαχείριση των υπόγειων υδάτινων πόρων σε μια περίοδο που η λειψυδρία απειλεί άμεσα την αγροτική παραγωγή και την ύδρευση των οικισμών της Μεσσηνίας.
Η θέση και η υπερασπιστική γραμμή της Περιφερειακής Αρχής
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Περιφερειακή Αρχή Πελοποννήσου, σύμφωνα με την ανακοίνωση, εκπροσωπούμενη από τον Στ. Αναστασόπουλο, επιχείρησε να αποσείσει τις ευθύνες από την Περιφέρεια, υποστηρίζοντας τα εξής σημεία:
-
Καθεστώς ιδιοκτησίας & Αδειοδότηση: Η γεώτρηση έχει πλέον απαλλοτριωθεί στο πλαίσιο του έργου, ανήκει στο κράτος και η κατασκευάστρια εταιρεία έλαβε επίσημη άδεια χρήσης νερού από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Συνεπώς, κατά την Περιφερειακή Αρχή, η Περιφέρεια δεν φέρει καμία θεσμική ευθύνη.
-
Όρια άντλησης & Υδροφόρος ορίζοντας: Η εταιρεία τηρεί το ανώτατο όριο των 75.000 κυβικών μέτρων νερού ετησίως που έχει καθορίσει η Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Η έκδοση της άδειας, σύμφωνα με την ίδια επιχειρηματολογία, προϋποθέτει ότι δεν επηρεάζεται ο υδροφόρος ορίζοντας, η κρίσιμη γεώτρηση που υδροδοτεί την Πύλο, καθώς και οι υπόλοιπες αρδευτικές γεωτρήσεις και πηγές της ευρύτερης περιοχής.
-
Εναλλακτικές πηγές & Κόστος: Στο ερώτημα γιατί δεν επιλέγεται η λήψη νερού από παρακείμενο ποτάμι (όπου το νερό ούτως ή άλλως χάνεται στη θάλασσα), η απάντηση ήταν ότι μια τέτοια διαδικασία απαιτεί νέες, χρονοβόρες αδειοδοτήσεις και αυξάνει σημαντικά το κόστος για την κατασκευάστρια εταιρεία.
-
Προσωρινός χαρακτήρας: Η Περιφερειακή Αρχή δήλωσε ότι η υδροληψία από τη συγκεκριμένη γεώτρηση θα σταματήσει μόλις οι εργασίες του εργοταξίου προχωρήσουν σε επόμενο τμήμα του οδικού άξονα.
Τα νέα αμείλικτα ερωτήματα που προκύπτουν
Παρά τις καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις, η επίκληση της «τυπικής νομιμότητας» και της αδειοδότησης από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση δεν επαρκεί για να διασκεδάσει τις εύλογες ανησυχίες των τοπικών αγροτών, του Σωματείου Άρδευσης «Κότινος» και των κατοίκων της περιοχής. Αντίθετα, προκύπτει σειρά νέων, αμείλικτων ερωτημάτων:
-
Επιστημονική θεμελίωση: Σε ποια συγκεκριμένη υδρογεωλογική μελέτη βασίστηκε η Αποκεντρωμένη Διοίκηση για να εγκρίνει έναν τόσο μεγάλο όγκο άντλησης (75.000 κ.μ./έτος);
-
Δύο μέτρα και δύο σταθμά: Γιατί οι ντόπιοι παραγωγοί και οι αρδευτικές γεωτρήσεις της περιοχής υπόκεινται σε αυστηρότατα και πολύ χαμηλότερα όρια υδροληψίας, ενώ για τις εργοταξιακές ανάγκες εγκρίνονται τεράστιες ποσότητες;
-
Αποφυγή επιφανειακών υδάτων: Γιατί δεν επιβάλλεται η υδροληψία από επιφανειακά ύδατα (όπως το ποτάμι που απέχει μόλις 1.000 μέτρα) και προτάσσεται η προστασία του οικονομικού κόστους του κατασκευαστικού ομίλου σε βάρος του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα;
-
Διασφάλιση ύδρευσης: Πώς διασφαλίζεται με μετρήσιμα δεδομένα ότι δεν θα επηρεαστεί η υδροδότηση του Χανδρινού και της Πύλου, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες αιχμής;
-
Κίνδυνος μονιμοποίησης: Πώς εγγυάται η πολιτεία ότι η χρήση της γεώτρησης θα σταματήσει οριστικά και δεν θα συνεχιστεί και κατά τη μελλοντική φάση λειτουργίας και συντήρησης του αυτοκινητόδρομου;
Όπως επισημαίνεται, το νερό αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό. Όταν η διαχείρισή του υποτάσσεται στους επιχειρηματικούς σχεδιασμούς και στο κέρδος των μεγάλων ομίλων, η τοπική κοινωνία οφείλει να βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση, ιδιαίτερα με το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί την περαιτέρω εμπορευματοποίηση των υδάτινων πόρων.
Δείτε το video: https://www.facebook.com/share/v/19FwXTuK5o/
Το πλήρες κείμενο της Ερώτησης της Λαϊκής Συσπείρωσης:
ΘΕΜΑ: «Να σταματήσει η χρήση της γεώτρησης στου Χανδρινού για τις ανάγκες του εργοταξίου του αυτοκινητόδρομου Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη»
«Η κατασκευή του οδικού άξονα Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη αποτελεί ένα έργο που αφορά συνολικά τον λαό της Μεσσηνίας. Η υλοποίησή του, όμως, δεν μπορεί να γίνεται σε βάρος των φυσικών πόρων της περιοχής και των αναγκών των λαϊκών στρωμάτων.
Στην Τοπική Κοινότητα Χανδρινού υπήρχε ιδιωτική γεώτρηση που χρησιμοποιούνταν για αρδευτικούς σκοπούς. Η γεώτρηση απαλλοτριώθηκε στο πλαίσιο κατασκευής του νέου αυτοκινητόδρομου. Τον Σεπτέμβριο του 2025 οι κάτοικοι διαπίστωσαν ότι υδροφόρες της κοινοπραξίας που κατασκευάζει το έργο αντλούσαν νερό από τη συγκεκριμένη γεώτρηση για τη διαβροχή δρόμων, επιχωμάτων και χωμάτινων επιφανειών του εργοταξίου. Μετά τις αντιδράσεις των κατοίκων και το εξώδικο του Σωματείου Άρδευσης «Κότινος», η άντληση σταμάτησε προσωρινά.
Οκτώ μήνες αργότερα οι αντλήσεις ξεκίνησαν ξανά. Τότε αποκαλύφθηκε ότι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση είχε εκδώσει άδεια χρήσης νερού προς την κοινοπραξία για βιομηχανική χρήση, επιτρέποντας άντληση έως 75.000 κυβικών μέτρων νερού ετησίως για τις ανάγκες του εργοταξίου.
Η υπόθεση αυτή γεννά σοβαρά ερωτήματα, αφού σε κοντινή απόσταση υπάρχουν γεωτρήσεις που υδρεύουν Χανδρινού και Πύλο. Από τη μια οι κρατικές υπηρεσίες προειδοποιούν για τη διαρκή πίεση στους υδάτινους πόρους και από την άλλη «εν μια νυκτί» παραδίδουν το δικαίωμα χρήσης της γεώτρησης που μπορεί να επηρεάσει όλα τα νερά της περιοχής, χωρίς να υποχρεώνουν την κοινοπραξία να πάρει το νερό που χρειάζεται από ποτάμι που βρίσκεται μόλις 1000 μέτρα δίπλα!
Προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση ότι ο αρχικός φάκελος του αγρότη, ο οποίος είχε υποβάλει αίτηση αδειοδότησης της γεώτρησης από το 2012, παρέμεινε για περισσότερο από δώδεκα χρόνια χωρίς να εξεταστεί. Αντίθετα, μετά την απαλλοτρίωση της γεώτρησης για τις ανάγκες του έργου, η αίτηση της κοινοπραξίας εξετάστηκε και εγκρίθηκε αμέσως! Ακόμη μεγαλύτερα ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι οι κρατικές υπηρεσίες υπέδειξαν μεγάλη προχειρότητα και έκαναν εξόφθαλμα λάθη ως προς τη χρήση της γεώτρησης (αρδευτική αντί για βιομηχανική – εργοταξιακή) και μπέρδεψαν τον Δήμο Πύλου – Νέστορος στον οποίο ανήκει η γεώτρηση με τον Δήμο Μεσσήνης. Προφανώς οι αποψιλωμένες από προσωπικό υπηρεσίες, λειτουργούν κάτω από καθεστώς πίεσης και συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων όταν αφορά τα συμφέροντα μεγάλων εταιρειών.
Την ίδια στιγμή μεγάλα αρδευτικά έργα της Πελοποννήσου, που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν νερό σε χιλιάδες παραγωγούς και να στηρίξουν την αγροτική παραγωγή, παραδίδονται σε πανάκριβες ΣΔΙΤ, παραμένουν επί χρόνια ημιτελή, βαλτωμένα σε μελέτες, χρηματοδοτήσεις και συνεχείς παρατάσεις ή αφήνονται να απαξιώνονται πριν ακόμη ολοκληρωθούν. Αυτή είναι η πραγματική εικόνα της πολιτικής που αντιμετωπίζει το νερό όχι ως κοινωνικό αγαθό αλλά ως μέσο εξυπηρέτησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Παράλληλα, παραμένει αναπάντητο το βασικό ερώτημα: με ποια επιστημονικά δεδομένα κρίθηκε ότι η άντληση έως 75.000 κυβικών μέτρων νερού ετησίως δεν επηρεάζει τον υδροφορέα, τις γειτονικές υδροληψίες, τις πηγές της περιοχής και την ύδρευση των οικισμών; Στο πλαίσιο του σχεδιασμού του έργου προκύπτει ότι εξετάστηκαν ουσιαστικά εναλλακτικές λύσεις, όπως η αξιοποίηση επιφανειακών υδάτων ή ακόμη και θαλασσινού νερού, για εργασίες όπως η διαβροχή δρόμων και επιχωμάτων; Οι ίδιοι οι κάτοικοι έχουν υποδείξει τέτοιες δυνατότητες εδώ και μήνες.
Η Λαϊκή Συσπείρωση θεωρεί ότι το νερό αποτελεί κοινωνικό αγαθό. Η προστασία των υδάτινων πόρων, της ύδρευσης και της αγροτικής παραγωγής δεν μπορεί να υποτάσσεται στην κερδοφορία των κατασκευαστικών ομίλων. Η ανάπτυξη που υπηρετεί τα επιχειρηματικά συμφέροντα μετατρέπει ακόμη και το νερό σε εμπόρευμα, ενώ αφήνει ανολοκλήρωτα τα αναγκαία έργα που θα εξασφάλιζαν φθηνό και επαρκές νερό στους αγρότες και στον λαό.
Με βάση τα παραπάνω καλούμε την Περιφερειακή Αρχή να απαντήσει:
Με ποια υδρογεωλογικά και επιστημονικά στοιχεία τεκμηριώθηκε ότι η συγκεκριμένη άντληση δεν επηρεάζει τον υδροφόρο ορίζοντα και τις γειτονικές υδροληψίες;
Υπάρχουν μετρήσεις της στάθμης του υδροφορέα πριν και μετά την έναρξη των αντλήσεων και ποια είναι τα αποτελέσματά τους;
Ποιες αυτοψίες και ποιοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας;
Για ποιο λόγο δεν επιλέχθηκαν άλλες πηγές υδροληψίας για τις ανάγκες του εργοταξίου;
Ποιος ελέγχει την πραγματική ποσότητα νερού που αντλείται και την τήρηση των όρων της άδειας;
Συμφωνεί η Περιφερειακή Αρχή με τη χρήση υπόγειων υδάτων για τη διαβροχή δρόμων και επιχωμάτων σε μια περιοχή που αντιμετωπίζει ολοένα μεγαλύτερα προβλήματα λειψυδρίας;
Προτίθεται να ζητήσει την επανεξέταση της συγκεκριμένης άδειας και να απαιτήσει λύσεις που θα διασφαλίζουν την προστασία των υδάτινων πόρων και των αναγκών των κατοίκων;