ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές, ακρίβεια και μια καθημερινότητα που δεν χωρά στις κυβερνητικές εξαγγελίες – Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην πολιτική εικόνα και την πραγματική ζωή.

FARENEWS.GR: ΑΡΘΡΟ ΓΝΩΜΗΣ /ΑΠΟΨΗ

Του Λεωνίδα Δ. Λιάππα, πρώην δημοτικός σύμβουλος Καλαμάτας.

Ο Πλάτων μιλούσε για τον υφαντή.

Για εκείνον που γνωρίζει ότι ένα γερό ύφασμα δεν φτιάχνεται κάνοντας όλα τα νήματα ίδια, αλλά συνδέοντας διαφορετικά νήματα με τρόπο που να αντέχουν.

Περισσότερο από δύο χιλιάδες χρόνια μετά, η εικόνα αυτή μοιάζει να αποκτά μια διαφορετική, σχεδόν ενοχλητική επικαιρότητα.

Γιατί το ερώτημα σήμερα δεν είναι μόνο αν η ελληνική κυβέρνηση κυβερνά αποτελεσματικά.

Είναι τι είδους κοινωνικό και πολιτικό ύφασμα αφήνει πίσω της.

Και κυρίως:

Πόσο απέχει η εικόνα της χώρας που παρουσιάζεται από την πραγματικότητα που ζει ο πολίτης;

Η Ελλάδα των εξαγγελιών και η Ελλάδα του τέλους του μήνα

Στη ΔΕΘ η κυβέρνηση παρουσίασε ένα μεγάλο πακέτο οικονομικών μέτρων, το οποίο σε πλήρη ανάπτυξη έως το 2030 υπολογίζεται σε περίπου 3,6 δισ. ευρώ.

Οι αριθμοί είναι μεγάλοι.

Οι εξαγγελίες είναι πολλές.

Τα χρονοδιαγράμματα συγκεκριμένα.

Όμως υπάρχει ένας αριθμός που δεν εμφανίζεται εύκολα στα κυβερνητικά γραφήματα.

Είναι οι ημέρες που απομένουν μέχρι να τελειώσει ο μήνας.

Γιατί εκεί βρίσκεται η άλλη Ελλάδα.

Η Ελλάδα του μισθού που τελειώνει πριν από τον μήνα.

Του συνταξιούχου που μετρά τα φάρμακα και τα τρόφιμα.

Της οικογένειας που πληρώνει ενοίκιο, ρεύμα, καύσιμα και σούπερ μάρκετ και μετά κοιτάζει τι απέμεινε.

Του μικρού επαγγελματία που βλέπει τον τζίρο να περνά από το ταμείο αλλά να μην μένει στην τσέπη.

Και του νέου ανθρώπου που ακούει για ανάπτυξη αλλά δυσκολεύεται να δημιουργήσει μια στοιχειώδη οικονομική ανεξαρτησία.

Τον Αύγουστο ο πληθωρισμός έφτασε το 3,8%, ενώ αναλύσεις για τα μέτρα της ΔΕΘ επισημαίνουν ότι σημαντικό μέρος της οικονομικής ενίσχυσης θα φτάσει στα νοικοκυριά αργότερα, ενώ οι αυξήσεις στις τιμές έχουν ήδη περάσει στην καθημερινότητα.

Και κάπου εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη πολιτική αντίφαση.

Η κυβέρνηση μετρά δισεκατομμύρια. Ο πολίτης μετρά ευρώ.

Το κράτος της αποτελεσματικότητας και το κράτος της αξιοπιστίας

Η κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να παρουσιάζει το οικονομικό της έργο.

Η ανάπτυξη, τα δημόσια έσοδα, οι επενδύσεις και η δημοσιονομική εικόνα είναι πραγματικά μεγέθη που πρέπει να αξιολογούνται.

Αλλά υπάρχει και ένα άλλο μέγεθος που δεν αποτυπώνεται εύκολα σε έναν κρατικό προϋπολογισμό: η εμπιστοσύνη.

Και η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με παρουσιάσεις PowerPoint.

Χτίζεται όταν ο πολίτης αισθάνεται ότι οι ίδιοι κανόνες ισχύουν για όλους.

Εδώ οι υποθέσεις που έχουν απασχολήσει έντονα την πολιτική ζωή τα τελευταία χρόνια αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα.

ΟΠΕΚΕΠΕ.

Υποκλοπές.

Θεσμική λογοδοσία.

Κράτος Δικαίου.

Δεν είναι όλα το ίδιο ζήτημα και δεν πρέπει να συγχέονται.

Έχουν όμως ένα κοινό πολιτικό σημείο: δοκιμάζουν την εμπιστοσύνη του πολίτη στους θεσμούς.

Στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε τον Ιούλιο του 2026 ποινικές διώξεις κατά 22 προσώπων στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενο οργανωμένο κύκλωμα απάτης με αγροτικές επιδοτήσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πολιτική ευθύνη έχει κριθεί δικαστικά.

Ούτε ότι κάθε πολιτικό πρόσωπο που αναφέρεται σε μια υπόθεση είναι ένοχο.

Σημαίνει όμως ότι η πολιτεία οφείλει να μπορεί να απαντά πειστικά στο ερώτημα: Ποιος ελέγχει ποιον; Και ποιος λογοδοτεί όταν οι θεσμοί αποτυγχάνουν;

Ο πολίτης δεν ζητά θαύματα. Ζητά να μην αισθάνεται αόρατος.

Ίσως εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη παρεξήγηση της σύγχρονης πολιτικής.

Οι πολίτες δεν περιμένουν μια κυβέρνηση να λύσει μέσα σε μία ημέρα όλα τα προβλήματα.

Περιμένουν όμως να αναγνωρίζει τα προβλήματα που οι ίδιοι ζουν.

Όταν ο πολίτης βλέπει τις τιμές να ανεβαίνουν, δεν χρειάζεται να του εξηγήσεις μόνο τον μέσο πληθωρισμό.

Όταν πληρώνει το ενοίκιο, δεν τον ενδιαφέρει μόνο ο ρυθμός ανάπτυξης.

Όταν ανοίγει τον λογαριασμό του ηλεκτρικού, δεν σκέφτεται το ΑΕΠ.

Όταν πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ, δεν αγοράζει «μακροοικονομικά μεγέθη».

Αγοράζει γάλα, ψωμί, κρέας, λάδι, φρούτα.

Και όταν φτάσει στις τελευταίες ημέρες του μήνα, θέλει να ξέρει αν θα περισσέψουν χρήματα για να πληρώσει όσα δεν πρόλαβε.

Εκεί κρίνεται τελικά η οικονομική πολιτική.

Όχι μόνο στο Excel.

Στο πορτοφόλι.

Η πολιτική της εικόνας

Υπάρχει όμως και ένα βαθύτερο ζήτημα.

Η σύγχρονη πολιτική έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό πολιτική εικόνας.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει έργο.

Η αντιπολίτευση παρουσιάζει καταγγελίες.

Η κυβέρνηση απαντά.

Η αντιπολίτευση ανταπαντά.

Τα κοινωνικά δίκτυα αναπαράγουν αποσπάσματα.

Οι δημοσκοπήσεις μετατρέπονται σε καθημερινό πολιτικό θερμόμετρο.

Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει ένας άνθρωπος που δεν έχει χρόνο να παρακολουθήσει ολόκληρη την πολιτική αντιπαράθεση.

Γιατί πρέπει να πάει στη δουλειά.

Να πληρώσει τον λογαριασμό.

Να πάει τα παιδιά στο σχολείο.

Να γεμίσει το αυτοκίνητο.

Να ψωνίσει.

Να πληρώσει τον ΕΝΦΙΑ, την ασφάλεια, το ενοίκιο ή τη δόση.

Αυτός ο άνθρωπος δεν είναι «αντιπολιτευόμενος».

Δεν είναι «κυβερνητικός».

Δεν είναι «κοινό».

Είναι πολίτης.

Και δεν θέλει να τον υφαίνουν μέσα σε μια επικοινωνιακή εικόνα.

Θέλει να αισθάνεται ότι η πολιτική τον βλέπει.

Και εδώ επιστρέφουμε στον Πλάτωνα

Ο Πλάτων μας δίνει μια εικόνα που μπορεί να γίνει εξαιρετικά σύγχρονη.

Ο πολιτικός δεν είναι ποιμένας.

Ο πολίτης δεν είναι κοπάδι.

Και η κοινωνία δεν είναι ένα ακροατήριο που πρέπει απλώς να πειστεί.

Ο πολιτικός οφείλει να γνωρίζει ότι υπάρχουν διαφορετικά νήματα.

Εργαζόμενοι.

Συνταξιούχοι.

Αγρότες.

Μικρομεσαίοι.

Νέοι.

Οικογένειες.

Ελεύθεροι επαγγελματίες.

Άνεργοι.

Άνθρωποι της πόλης και της περιφέρειας.

Δεν έχουν όλοι τις ίδιες ανάγκες.

Δεν έχουν όλοι τις ίδιες αγωνίες.

Και δεν μπορούν όλοι να χωρέσουν στην ίδια κυβερνητική αφήγηση.

Η πολιτική τέχνη δεν είναι να τους πείσεις όλους ότι το ύφασμα είναι όμορφο. Είναι να φτιάξεις ένα ύφασμα που να αντέχει όταν το αγγίζουν όλοι.

Το πραγματικό πρόβλημα της κυβέρνησης δεν είναι μόνο η αντιπολίτευση

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο δύσκολο σημείο για κάθε κυβέρνηση.

Η αντιπολίτευση μπορεί να καταγγείλει.

Μπορεί να υπερβάλει.

Μπορεί να κάνει λάθη.

Μπορεί να μην πείθει.

Όμως αυτό δεν απαλλάσσει την κυβέρνηση από τη δική της ευθύνη.

Μια κυβέρνηση δεν αξιολογείται μόνο από το πόσο καλά απαντά στην αντιπολίτευση.

Αξιολογείται από το αν ο πολίτης αισθάνεται ότι το κράτος λειτουργεί.

Από το αν οι θεσμοί λειτουργούν.

Από το αν υπάρχει λογοδοσία.

Από το αν η οικονομική ανάπτυξη μετατρέπεται σε πραγματική βελτίωση της καθημερινότητας.

Και κυρίως από το αν μπορεί να κοιτάξει τον πολίτη στα μάτια όταν εκείνος ρωτά: «Γιατί ενώ ακούω ότι η χώρα πηγαίνει καλά, εγώ δυσκολεύομαι περισσότερο να βγάλω τον μήνα;»

Αυτή είναι η ερώτηση που καμία επικοινωνιακή στρατηγική δεν μπορεί να εξαφανίσει.

Το ύφασμα αρχίζει να ξηλώνεται όταν η κοινωνία δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της μέσα σε αυτό

Μια κυβέρνηση μπορεί να έχει επιχειρήματα.

Μπορεί να έχει έργο.

Μπορεί να έχει οικονομικά στοιχεία που παρουσιάζουν βελτίωση.

Όμως αν ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας αισθάνεται ότι η πραγματικότητά του δεν περιγράφεται από την κυβερνητική εικόνα, τότε υπάρχει πολιτικό πρόβλημα.

Όχι απαραίτητα επειδή όλα όσα λέει η κυβέρνηση είναι λάθος.

Αλλά επειδή η κοινωνία και η εξουσία αρχίζουν να βλέπουν δύο διαφορετικές εικόνες της ίδιας χώρας.

Η μία βλέπει δείκτες.

Η άλλη βλέπει αποδείξεις από το σούπερ μάρκετ.

Η μία βλέπει πακέτα μέτρων.

Η άλλη βλέπει πόσα χρήματα έμειναν στο πορτοφόλι.

Η μία μιλά για θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

Η άλλη ζητά να ξέρει ποιος λογοδοτεί.

Η μία μιλά για ανάπτυξη.

Η άλλη αναρωτιέται αν μπορεί να αντέξει μέχρι την επόμενη πληρωμή.

Η πολιτική χρειάζεται ξανά νήματα που να ενώνονται

Η χώρα δεν χρειάζεται περισσότερη πόλωση.

Χρειάζεται περισσότερη πολιτική.

Πολιτική με αντιπαράθεση, αλλά και σύνθεση.

Πολιτική με επιχειρήματα, αλλά και αυτοκριτική.

Πολιτική που δεν αντιμετωπίζει τον πολίτη ως χειροκροτητή.

Και κυρίως πολιτική που δεν θεωρεί ότι επειδή μια κυβέρνηση έχει την πλειοψηφία στη Βουλή, έχει αυτομάτως και την απάντηση σε κάθε κοινωνικό πρόβλημα.

Η δημοκρατία είναι κάτι περισσότερο από την κυβερνητική πλειοψηφία.

Είναι και η δυνατότητα της κοινωνίας να λέει: «Αυτό δεν μου φτάνει».

Και η δυνατότητα της εξουσίας να ακούει.

Γιατί ο Πλάτων μπορεί να μιλούσε για τον υφαντή, αλλά σήμερα το ερώτημα είναι πιο σκληρό:

Ποιος υφαίνει τελικά την Ελλάδα που θα ζήσουμε;

Η κυβέρνηση;

Η αντιπολίτευση;

Οι θεσμοί;

Ή όλοι μαζί;

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ότι οι πολίτες πρέπει απλώς να ακολουθήσουν.

Γιατί οι πολίτες δεν είναι κοπάδι.

Και όταν ο πολίτης φτάνει στο τέλος του μήνα και μετρά τα τελευταία ευρώ, δεν χρειάζεται άλλον έναν ποιμένα.

Χρειάζεται μια πολιτική που να καταλαβαίνει γιατί το νήμα της καθημερινότητάς του έχει αρχίσει να τεντώνεται επικίνδυνα.

Και αν η εξουσία δεν το βλέπει, υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να το καταλάβει:

Να βγει από το Μέγαρο Μαξίμου.

Να αφήσει για λίγο τα διαγράμματα.

Και να κάνει μια απλή βόλτα στην αγορά.

Εκεί βρίσκεται η πραγματική δημοσκόπηση της καθημερινότητας.