Ένα κοινωνικό αγαθό, χτισμένο με τα χρήματα του ελληνικού λαού, μετατράπηκε σε πεδίο εμπορίου και κέρδους.

FARENEWS.GR: ΑΡΘΡΟ ΓΝΩΜΗΣ / ΑΠΟΨΗ

Του Σωτήριου Μάλαμα

Την ώρα που μια οικογένεια αγωνιά μήπως της κόψουν το ρεύμα, μια επιχείρηση μετρά κάθε κιλοβατώρα και ένας αγρότης υπολογίζει αν τον συμφέρει να ποτίσει, γύρω από το ίδιο ρεύμα έχει στηθεί ένα εμπορικό πανηγύρι.

Με πρώτη τη ΔΕΗ και δίπλα της όλοι οι πάροχοι , διαφημίσεις, χορηγίες, τηλεφωνικά κέντρα, έξυπνα πακέτα, χρωματιστά τιμολόγια και υποσχέσεις για το φθηνότερο ρεύμα.

Ο κοσμάκης παλεύει να μη μείνει στο σκοτάδι και κάποιοι άλλοι ανταγωνίζονται για το ποιος θα κερδίσει περισσότερα από τον λογαριασμό του.

Αυτό το εμπορικό θέαμα πληρώνεται από τα έσοδα των εταιρειών , δηλαδή, τελικά, και από τους καταναλωτές.

Το ρεύμα δεν είναι ένα οποιοδήποτε εμπόρευμα

Χωρίς ρεύμα δεν λειτουργεί ένα σπίτι, ένα σχολείο, ένα νοσοκομείο, ένα κατάστημα ή ένα χωράφι. Δεν είναι προϊόν που μπορούμε να αφήσουμε στο ράφι επειδή ακρίβυνε.

Είναι κοινωνικό αγαθό και βασική υποδομή ζωής. Από την τιμή του εξαρτώνται η οικογένεια, η επιχείρηση, η αγροτική παραγωγή και τελικά η τιμή όλων των προϊόντων.

Γι’ αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως χρηματιστηριακό προϊόν και ευκαιρία κέρδους.

Χτίστηκε με τα δικά μας χρήματα

Ο βασικός κορμός του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος δεν δημιουργήθηκε από τους σημερινούς παρόχους. Εργοστάσια, ορυχεία, φράγματα, δίκτυα, υποσταθμοί και κολώνες χτίστηκαν επί δεκαετίες με εθνικούς πόρους, δημόσια περιουσία, φόρους και λογαριασμούς.

Χτίστηκαν με το αίμα και τον ιδρώτα του ελληνικού λαού.

Ο πολίτης πλήρωσε για να δημιουργηθεί αυτή η υποδομή και πληρώνει την ενέργεια και τα δίκτυα μέσα από τον λογαριασμό του, ενώ γύρω του παρακολουθεί έναν δαπανηρό χορό διαφημίσεων και χορηγιών.

Όλοι έχουν το «φθηνότερο»

Τα τηλέφωνα χτυπούν συνεχώς. Όλοι υπόσχονται μικρότερο λογαριασμό. Όλοι ισχυρίζονται ότι έχουν το οικονομικότερο πρόγραμμα.

Μα δεν γίνεται να είναι όλοι οι φθηνότεροι.

Ο ένας παίζει με το πάγιο, ο άλλος με την έκπτωση συνέπειας, ο τρίτος με ένα προσωρινό δώρο και ο τέταρτος με ψιλά γράμματα. Ο καταναλωτής πρέπει να γίνει αναλυτής ενέργειας για να καταλάβει τι τελικά αγοράζει.

Δεν λέω ότι κάθε προσφορά είναι παράνομη. Λέω ότι ένα τόσο περίπλοκο σύστημα δυσκολεύει την πραγματική σύγκριση και μετατρέπει την ενημέρωση σε διαγωνισμό εντυπώσεων. Κάθε προσφορά θα έπρεπε να εμφανίζει υποχρεωτικά, με τον ίδιο τρόπο, το συνολικό ετήσιο κόστος για την ίδια κατανάλωση.

Αυτή δεν είναι ελεύθερη οικονομία

Ελεύθερη οικονομία δεν σημαίνει ότι έχω πρόσβαση σε μια ανάγκη που ο πολίτης δεν μπορεί να αρνηθεί και κερδίζω πάνω στις υποδομές που εκείνος χρηματοδότησε.

Ορισμένοι ιδιωτικοί όμιλοι διαθέτουν δικές τους μονάδες παραγωγής. Όμως ολόκληρη η αγορά χρησιμοποιεί κοινά, ρυθμιζόμενα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, τα οποία αποτελούν εθνική υποδομή.

Πραγματικός ανταγωνισμός σημαίνει επενδύω, παράγω φθηνότερα και αποδοτικότερα και κερδίζω τον πελάτη με καθαρή τελική τιμή  όχι μόνο με λογοπαίγνια, τηλεφωνήματα και διαφημιστικό θόρυβο.

Δημόσια σημαίνει χωρίς εμπορικό κέρδος

Για μένα τα πράγματα είναι καθαρά. Εφόσον η ΔΕΗ φέρει τη λέξη «Δημόσια» και παρέχει ένα κοινωνικό αγαθό επιβίωσης, δεν πρέπει να λειτουργεί ως εμπορική επιχείρηση με στόχο τα κέρδη, τα μερίσματα και την αύξηση της αξίας της για τους μετόχους.

Πρέπει να καλύπτει το πραγματικό κόστος λειτουργίας, να συντηρεί και να αναπτύσσει τις υποδομές της. Και αν στο τέλος προκύπτει πλεόνασμα, να επιστρέφει ολόκληρο στον λαό μέσα από χαμηλότερες τιμές και νέες επενδύσεις. Όχι να μετατρέπεται σε διανεμόμενο κέρδος.

Ούτε πανάκριβες διαφημίσεις ούτε χορηγίες για να προβάλλεται παντού. Η ΔΕΗ δεν χρειάζεται να μας συστηθεί. Την ξέρουμε και την έχουμε πληρώσει γενιές ολόκληρες.

Η μόνη χορηγία της ΔΕΗ πρέπει να είναι φθηνή και ασφαλής ενέργεια στον ελληνικό λαό. Διανεμόμενα κέρδη και μερίσματα , μηδέν. Κάθε πλεόνασμα πίσω στην κοινωνία. Τελεία και παύλα.

Το ρεύμα πρέπει να επιστρέψει στην κοινωνία

Ο βασικός πυρήνας του ηλεκτρικού συστήματος πρέπει να βρίσκεται σε δημόσια ιδιοκτησία, με ισχυρό κρατικό και κοινωνικό έλεγχο. Κάθε οικογένεια πρέπει να έχει εγγυημένη μια βασική ποσότητα ρεύματος σε προστατευμένη κοινωνική τιμή και δωρεάν όταν αποδεδειγμένα αδυνατεί να πληρώσει.

Οι ιδιώτες μπορούν να επενδύουν, να παράγουν και να ανταγωνίζονται. Αλλά να κερδίζουν επειδή προσφέρουν πραγματικά φθηνότερο και καλύτερο ρεύμα, όχι επειδή εμπορεύονται μια υποχρεωτική ανάγκη πάνω στις πλάτες της δημόσιας υποδομής.

Το ρεύμα μπορεί να έχει κόστος παραγωγής.

Η επιβίωση του πολίτη, όμως, δεν μπορεί να γίνεται εμπόρευμα.