Μεγάλη πανελλαδική έρευνα σε 6.000 εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα αποκαλύπτει βαθιές ανισότητες στις πληρωμές, σωματική καταπόνηση και αυξημένο άγχος, ειδικά στις μεγάλες επιχειρήσεις.
FARENEWS.GR: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ / ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ / ΕΛΛΑΔΑ
Σοκαριστικά είναι τα ευρήματα του δεύτερου μέρους της μεγάλης πανελλαδικής έρευνας που έδωσε στη δημοσιότητα το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ ΓΣΕΕ), αναδεικνύοντας ότι η υπέρβαση του ωραρίου εργασίας και η εργασιακή καταπόνηση αποτελούν πλέον μια σταθερή, καθημερινή κανονικότητα για τη συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε ένα διευρυμένο δείγμα 6.000 εργαζομένων με τη συνεργασία των εταιρειών Alco, Metron Analysis και Prorata, μεταφέρει την ανάλυση στις πραγματικές συνθήκες εργασίας, αποτυπώνοντας ένα τοπίο έντονης πίεσης, απλήρωτης πρόσθετης εργασίας και σοβαρών επιπτώσεων στην υγεία.
Η υπερεργασία ως κανονικότητα και η έμφυλη ανισότητα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, σχεδόν ένας στους τρεις εργαζομένους (35,5%) δηλώνει ότι εργάζεται συστηματικά πέρα από το κανονικό του ωράριο. Το πιο ανησυχητικό εύρημα, ωστόσο, αφορά την αμοιβή αυτών των υπερωριών: το 43,4% των εργαζομένων δεν λαμβάνει άμεση χρηματική αμοιβή για την πρόσθετη εργασία του, καθώς το 34,5% δηλώνει ότι δεν πληρώνεται καθόλου και το 8,9% αποζημιώνεται με άδεια ή ρεπό.
Η έρευνα φέρνει στο φως και μια έντονη έμφυλη διαφοροποίηση στην οικονομική αναγνώριση της υπερεργασίας:
-
Άνδρες: Το 58,8% δηλώνει ότι πληρώνεται για τις επιπλέον ώρες, ενώ το 29,9% μένει απλήρωτο.
-
Γυναίκες: Μόλις το 48,9% λαμβάνει χρηματική αμοιβή, ενώ το 41,1% δηλώνει ότι εργάζεται επιπλέον ώρες εντελώς δωρεάν.
Παράλληλα, το φαινόμενο της μη πληρωμής διογκώνεται για εκείνους που υφίστανται τη μεγαλύτερη εκμετάλλευση. Από όσους εργάζονται «πολύ συχνά» πέρα από το ωράριό τους, σχεδόν ο ένας στους δύο (45,6%) δηλώνει ότι δεν πληρώνεται ποτέ για αυτές τις ώρες.
Το μέγεθος της επιχείρησης παίζει ρόλο
Η τάση υπέρβασης του ωραρίου εμφανίζεται αυξημένη όσο μεγαλώνει το μέγεθος της επιχείρησης. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις (έως 9 άτομα) το ποσοστό υπερεργασίας αγγίζει το 32%, ενώ στις μεγάλες επιχειρήσεις (άνω των 250 εργαζομένων) εκτοξεύεται στο 45,4%. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ένταση υπερωριών (6 ή περισσότερες επιπλέον ώρες την εβδομάδα) εντοπίζεται στις μεσαίες επιχειρήσεις (50-249 εργαζόμενοι) με ποσοστό 35,6%.
Ψυχικό και σωματικό κόστος: Το άγχος στην κορυφή
Η ποιότητα της εργασίας συνδέεται άρρηκτα με την υγεία, με τα ευρήματα να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το εργατικό δυναμικό της χώρας. Οι συχνότεροι παράγοντες επιβάρυνσης είναι η ισχυρή πίεση χρόνου ή ο μεγάλος φόρτος εργασίας (60,1%) και η παρατεταμένη όρθια ή καθιστική στάση (58,8%).
Ως άμεση συνέπεια, το άγχος αναδεικνύεται στο συχνότερο πρόβλημα υγείας, με το 42,1% των ερωτηθέντων να δηλώνει ότι εμφάνισε ή παρουσίασε επιδείνωση άγχους τους τελευταίους 12 μήνες. Ακολουθούν οι μυοσκελετικοί πόνοι (29,4%), οι πονοκέφαλοι ή η κόπωση ματιών (28,9%) και η συνολική εξουθένωση/κόπωση (27,3%).
Η κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά όταν οι υπερωρίες ξεπερνούν τις 11 ώρες την εβδομάδα και μένουν απλήρωτες. Σε αυτή την κατηγορία, το ποσοστό των εργαζομένων που εμφανίζει άγχος εκτινάσσεται στο 57% και οι μυοσκελετικοί πόνοι στο 48,8%. Επιπλέον, όσοι δεν αμείβονται καθόλου αντιμετωπίζουν συχνότερα φαινόμενα εργασίας στον ελεύθερο χρόνο τους (38,4%), απομόνωσης (25%) ακόμη και σωματικής ή φραστικής βίας στον χώρο εργασίας (17,6%).
Δεν είναι τυχαίο ότι οι εργαζόμενοι που σκέφτονται πολύ συχνά να αλλάξουν δουλειά καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά εργασιακού άγχους, αγγίζοντας το 63,3%.
Θεσμική παρέμβαση εδώ και τώρα
Όπως επισημαίνει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, υπό την επιστημονική ευθύνη των Χρήστου Γούλα και Γιώργου Αργείτη, η ποιότητα της εργασίας δεν μπορεί να αποτιμάται μόνο με βάση το ύψος ενός μισθού ή την απλή ύπαρξη μιας θέσης απασχόλησης. Η υπερεργασία χωρίς αμοιβή και η σωματική/ψυχική φθορά αποτελούν διαρθρωτικά προβλήματα που υπονομεύουν την αξιοπρέπεια των εργαζομένων. Η συζήτηση για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα οφείλει, επιτέλους, να συνδεθεί με την προστασία του χρόνου εργασίας και την πρόληψη της εργασιακής εξουθένωσης.
